День: 25 марта 2020

• Քո մերժման դեպքում նրանք կհայտնվեն անելանելի դրության մեջ: Եթե դու մերժես, նրանք կհայտնվեն անելանելի դրության մեջ:
• Մնացի տանը պարապելու պայմանով:

Բայական անդամի այն լրացումը, որը ցույց է տալիս գործողության կատարման պայմանը, կոչվում է պայմանի պարագա (ո՞ր դեպքում, ի՞նչ պայմանով):

Գտի՛ր պայմանի պարագաները:

• Բարձր գնահատական ստանալու դեպքում կարժանանամ ծնողներիս գովասանքին:
• Եթե շուտ հասնեին, կկանխվեր այդ անասելի ողբերգությունը:
• Ջերմուկ կարող ենք մեկնել տնօրենից թույլտվություն վերցնելու պայմանով:
• Նման դեպքում միշտ հարցը վճռվում է հօգուտ մեծամասնության:
• Վերջին խոսքը տրվեց նրան ճշմարտությունն ասելու պայմանով:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր պայմանի պարագաներ: Ավելացրած պարագաները դարձրու երկրորդական նախադասություն:

• Ջրհորից սառը ջուր կհանենք երբ որ ծարավ լինենք (ո՞ր դեպքում):
• Նա փրկեց փոքրիկին, որ պետք է լավ սովորի ու ծնողներին լսի (ի՞նչ պայմանով):
• Թոռան գալը տատին կուրախացնի երբ որ թոռը միշտ ուրախ լինի (ո՞ր դեպքում):
• Ես կհանդիպեմ նրան 2 պայմանով (ի՞նչ պայմանով):
• Նա հեռացավ այն պայմանով որ էլ հետ չի գա (ի՞նչ պայմանով):

• Կապույտ երեկոն այնքան խաղաղ է:
• Լճափից արևը երկու անգամ է երևում:

Բայական անդամի այն լրացումը, որը ցույց է տալիս գործողության կատարման չափը, աստիճանը, կոչվում է չափ ու քանակի պարագա (ինչքա՞ն, որքա՞ն):

Գտի՛ր չափ ու քանակի պարագաները:

• Մայր ու որդի շատ երկար զբոսնեցին:
• Փայտփորիկն անընդհատ կտցահարում էր ծառը:
• Ոսկե շղթան արժեր հազար դոլար:
• Փոքրիկը շատ էր սիրում պաղպաղակ և երբեք չէր հրաժարվում դրանից:
• Այդ երեկո ծերունին բնավ չխոսեց:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր չափ ու քանակի պարագաներ:

• Քաղաքացիները շատ ինչքա՞ն  փակեցին փողոցները:
• Լողորդը երկար շունչը պահում էր ջրի տակ:
• Մենք շատ զարմացանք՝ տեսնելով ջունգլիի բնակիչներին:
• Հանիբալի զորքը քիչ կանգ առավ Ալպերի բարձունքում:
• Մարագների դռները շատ կանաչել են:

• Հուզմունքից (ինչի՞ց, ինչի՞ պատճառով)այտերը կարմրել էին:
• Ապրուստի ուրիշ միջոց չունենալով (ինչո՞ւ, ինչի՞ պատճառով)՝ ծերունին սենյակը վարձով էր տալիս:

Բայական անդամի այն լրացումը, որը ցույց է տալիս գործողության պատճառը, կոչվում է պատճառի պարագա:

Գտի՛ր պատճառի պարագաները:

• Տիկինը սարսռաց սեփական մտքից:
• Մեր մոլորակի կենդանիները զանգվածաբար ոչնչացել են կլիմայի փոփոխության պատճառով:
• Փորձարարները զղջում էին, որ կանգ առան կես ճանապարհին:
• Նա բոլորովին չէր վախենում, որ իրեն չեն հասկանա:
• Բոլորի հայացքներն ուղղվեցին նավի կողմը, քանի որ այն անսպասելի հայտնվեց:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր պատճառի պարագաներ:

• Շների ծառայությունների մասին պետք է խոսել որովհետև շունը մարդու լավագույն ընկերն է  (ինչո՞ւ):
• Ոչ մի հնար չօգնեց նրա պատճառով (ինչո՞ւ):
• Լճում ձկների տեսակները շատացել են աղտոտությունը անցնելուց (ինչի՞ց):
• Նա աշխատանքից դուրս եկավ եղբոր պատճառով (ինչի՞ պատճառով):
• Երեխաները ուսուցչից (ինչի՞ց) կաշկանդվում էին:

• Աղջիկները գնացին աղբյուրը՝ ջրի:
• Շտապում էի՝ սեղմելու այդ մեծ բարեգործի ձեռքը:

Բայական անդամի այն լրացումը, որը ցույց է տալիս գործողության կատարման նպատակը, կոչվում է նպատակի պարագա (ինչի՞ համար, ի՞նչ նպատակով):

Գտի՛ր նպատակի պարագաները:

• Հանուն հայրենիքի նա պատրաստ էր կյանքը զոհաբերել:
• Նրանք հանդիպեցին վեճը հարթելու նպատակով:
• Նա հանձնվեց իշխանություններին հանուն իր ընտանիքի ապահովության:
• Չարժե այդ մանրուքի համար գնալ-հասնել աշխարհի ծայրը:
• Գնացել-կանգնել էր ճանապարհի վրա՝ եկող-գնացողի հետ մի քիչ զրույց անելու:

Կետադրությունը:

1. Գյուղացիներից ոմանք վազում էին բանջարանոցները վերջին դդումները հավաքելու համար:
2. Գյուղացիներից ոմանք վազում էին բանջարանոցները՝ վերջին դդումները հավաքելու:
3. Գյուղացիներից ոմանք վազում էին բանջարանոցները, որ (որպեսզի) վերջին դդումները հավաքեն:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր նպատակի պարագաներ – կապերով (համար, հանուն, նպատակով), առանց կապերի, երկրորդական նախադասությամբ:

• Ադամը շնչասպառ վազում էր դդում հավաքելու ինչի՞ համար:
• Վեպի հերոսները կառուցում են տիեզերանավ որ գնան մարս ի՞նչ նպատակով:
• Ամբողջ օրը շրջեցինք շանը գտնելու համար ինչի՞ համար:
• Կանգնել էր պատուհանի տակ սպասելով իր սիրուն աղջկան ի՞նչ նպատակով:
• Հյուրերի բազմությունը շարժվեց դեպի դահլիճ որպեսզի նայեն բեմադրությունը ի՞նչ նպատակով:

Ես թողել եմ հեռվում դալարագեղ այգին:

Ես գալիս եմ հեռվից ևգնում եմ հեռու՝ անհայտ ու անժամանակ:

Փողոցով մի հին մեքենա սլացավ:

Ընդգծված բառերը ցույց են տալիս գործողության տեղ. դրանք տեղի պարագաներ են (ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ):

Գտի՛ր տեղի պարագաները:

• Կացարանի պատուհանից պոկված լույսի բույլը խճճվել էր ծիրանենու սաղարթում:
• Սողոմոնի հայացքը ընկերոջ ափում բնակալած նամակի ճոթին էր:
• Կիսամութի մեջ նրանք նման էին կաթիլների՝ շարժուն ու տաք:
• Հետո հնչյունները պոկվեցին երկնքից, դարձան կապույտ հուլունքներ:
• Հնչյունները նրան տարան իր հարազատ ծննդավայր:

Կետերը փոխարինի՛ր տեղի պարագաներով (ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ):

• Ե՞րբ կբացվի պայծառ առավոտ կանաչ դաշտերում :
• Տուն ենք գնում ամեն օր:
• Մութ անտառի բուի կռինչն է տարածվում մեկ-մեկ:
• Երկնքից լույս էր կաթկթում:
• Արորով ինձ բակից հանեցին:

Տեղի պարագա-երկրորդական նախադասությունները տրոհվում են ստորակետով:

• Գյուղով անցնող ծերունին եկավ այնտեղ, ուր եղբայրներն էին կանգնած:

Կետադրի՛ր: Այնուհետև երկրորդական նախադասությունները դարձրու դերբայական դարձվածներ (բառակապակցություններ):

1. Մենք թաքնվեցինք այնտեղ, ուր խիտ եղեգներ էին աճում:
2. Նրա հայացքը գնաց այնտեղ, որտեղից պատանին ձեռք էր պարզել:
3. Ուղիղ երկու շաբաթ Մաշտոցը դուրս չեկավ այնտեղից, ուր փակվել էր աղոթելու համար:
4. Զորավարն անցնում էր այնտեղով, որտեղով երեկ թշնամու զորքն էր սլացել:
5. Մշուշ էր բարձրանում այնտեցից, ուր ձյունը բարդաբոյ էր հասնում:

Շարահյուսորեն վերլուծիր նախադասությունը:

• Սողոմոնը փակեց աչքերը. օտար բառերի միջից նա լսում էր հին-հին մի զրույց բարության, լավի ու մարդկայնության մասին, որը տկար էր ու անզոր, երբ աշխարհը լի էր չարությամբ ու դաժանությամբ:

Այսօր մեր դասընկերոջ ծննդյան օրն է:

Այսօրվանից փակվում են բոլոր դպրոցները:

Այսօրվա դասն անհետաքրքիր էր:

Ժամանակի պարագան ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը (ե՞րբ, երբվանի՞ց, երբվա՞):

Գտի՛ր ժամանակի պարագաները:

• Մթնաձոր տանող միակ ուղին առաջին ձյունի հետ փակվում է, մինչև գարուն ոչ մի մարդ ոտք չի դնում անտառներում:
• Սակայն Մթնաձորում այժմ էլ թավուտ անտառներ կան:
• Մի օր էլ, բլրակը բարձրանալիս, ոտքս սայթաքեց, ու ընկա:
• Արդարացի որոշումից հետո լիովին հանգստացել էին:
• Հեթանոսական շրջանի նավասարդի գիշերը զարթնում էին ճրագը վառում և միայն վաղորդյան ճաշ անում:

Կետերի փոխարեն դի՛ր ժամանակի պարագաներ (ե՞րբ, երբվանի՞ց, երբվա՞):

• Երեկվանից ստանձնում է գործարանի տնօրենի պաշտոնը:
• Այսօր ոչ ոքի չէին սպասում:
• Այդ կինը հիմա չկա:
• Դրանից հետո պատմությունը բոլորին պատմում էր:
• 2 օր առաջ նա զգեստը վնասեց:

Ժամանակի պարագա-երկրորդական նախադասությունը տրոհվում է ստորակետով:

• Երբ գիշերը հեռախոսը զնգում է, անմիջապես վատ բան ենք մտածում:

Համակատար դերբայով (երգելիս) կազմված դերբայական դարձված-ժամանակի պարագան տրոհվում է.

• նախադասության սկզբում և վերջում՝ բութով. – Եռօրյա ճամփորդության գնալիս՝ հարկավոր է վերցնել տաք ծածկոցներ: — Հարկավոր է վերցնել տաք ծածկոցներ՝ եռօրյա ճամփորդության գնալիս:
• նախադասության մեջտեղում՝ երկու կողմից ստորակետերով. – Մեր դասարանի սովորողները, ավտոբուսով երկար ճանապարհ գնալիս, զվարճալի խաղեր են խաղում:

Կետադրի՛ր:

1. Ամռանը երբ ջուրը պակասում է, գյուղացիներն սկսում են վիճել մի կաթիլի ջրի համար:
2. Աշխարհի քաղաքական քարտեզը թերթելիս՝ մարդ հաճախ զարմանում է:
3. Վիթխարի հզորության հողափոր մեքենան ,տեղից տեղ փոխադրվելիս, մարդու կամ ձիու քայլելուն նմանվող շարժումներ է անում:
4. Տրոյական պատերազմից քսան տարի էր անցել արդեն՝ երբ Ոդիսևսը տուն վերադարձավ:
5. Ծովափին կանգնելիս, աղջիկը հայացքը հառում էր հեռու հորիզոնին:

∼Թեմա` «Թթվածին»                               Հարցեր և վարժություններ.                         *1. Բնութագրեք թթվածին քիմիական տարրը.        ա) քիմիական նշանը….           բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը`Ar
(գ)  դիրքը  պարբերական համակարգում.այսինքն. ո՞ր  պարբերության  և ո՞ր  խմբի տարր  է.               դ) ատոմի կառուցվածքը(միջուկի  լիցքը… միջուկում պրոտոների թիվը. միջուկում. նեյտրոնների թիվը….   էլեկտրոնների թիվը…  էներգետիկ մակարդակների թիվը. ..                                    (ե) թթվածնի  վալենտականությունը  և օքսիդացման աստիճանը միացություններում.գրեք  օրինակներ …      *2. Բնութագրեք թթվածին քիմիական տարրի  պարզ նյութերը թթվածին  և օզոն.     ա)  քիմիական բանաձևերը....                   (բ) որոշեք հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները Mr.       գ)մոլային զանգվածները  M գ/մոլ.  *3.Ո՞ր  գործընթացներով է պայմանավորված թթվածնի ծախսն օդում...ո՞ր երևույթի շնորհիվ է  ծախսված թթվածինը վերականգնվում։ *4.Սահմանեք ո՞րն է կոչվում այրման ռեակցիաներ....Գրեք օրինակներ. *5.Մարդու  օրգանիզմում  թթվածնի զանգվածային բաժինը 65 տոկոս է ։ Հաշվեք Ձեր օրգանիզմում պարունակվող թթվածնի զանգվածը`կգ։ 76%