Месяц: Апрель 2020

Նախագիծ 1.

Բնակչության բնականոն կենսագործունեությունն ապահովելու համար վճռական նշանակություն ունի օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին համապատասխան, անհրաժեշտ քանակությամբ սննդանյութերի և էներգիայի աղբյուր հանդիսացող ռացիոնալ սնունդը, որը ներկայումս ստացել է առողջ սնունդ անվանումը: Վերջինս մարդու օրգանիզմի նորմալ աճի և բազմացման, բազմաթիվ հիվանդությունների  կանխարգելման, ինչպես նաև արտադրական, էկոլոգիական և այլ վնասակար գործոնների ազդեցությունը կանխելու կամ մեղմելու կարևոր միջոցներից մեկն է:

Ոչ ճիշտ սննդով պայմանավորված հիվանդություններից և օրգանիզմում հայտնաբերված խանգարումներից կարելի է առանձնացնել սրտի իշեմիկ հիվանդությունները,  աթերոսկլերոզը, շաքարային դիաբետը, ճարպակալումը, ստամոքս-աղիքային ուղու ֆունկցիայի խանգարումները, ատամների ոսկրափուտը, իմուն համակարգի խանգարումները և այլն:

Հայտնի է, որ սննդում հագեցած ճարպաթթուների մեծ քանակությունը նպաստում է արյան շրջանառության օրգանների հիվանդությունների առաջացմանը: Առավելապես կենդանական սպիտակուցներով և ճարպերով, պարզ ածխաջրատներով սնվողների շրջանում սրտի իշեմիկ հիվանդությունների տարածվածությունը կրկնակի և մահացությունը եռակի անգամ ավելի բարձր է:

Բանջարեղենով, մրգով և բուսական ճարպերով հարուստ սնունդը 30-40%-ով պակասեցնում է քաղցկեղով հիվանդացությունը: Սննդային այնպիսի բաղադրիչներ, ինչպիսիք են` բազմաչհագեցած ճարպաթթուները, E և B6  վիտամինները, կալցիումը, սելենը և սոյայի սպիտակուցները, օժտված են որոշակի հակաքաղցկեղային հատկությամբ: Հարկ է նշել, որ Հայաստանում մահացության դեպքերի երեք քառորդի պատճառը սիրտ-անոթային հիվանդություններն ու քաղցկեղն են:

Մեծ քանակությամբ ալկոհոլի եւ ծխախոտի օգտագործումն իրոք հանգեցնում Է այն բանին, որ մարդիկ սկսում են ծերանալ «արտաքուստ» եւ իրենց տարիքից անհամեմատ ավելի մեծ են երեւում: Ոգելից խմիչքները եւ սիգարետները արագացնում են մարդու դեմքի եւ մարմնի նկարագրում այն առանձնահատկությունների հայտնվելը, որոնք սովորաբար կապվում են ծերության հետ: Դրա հետեւանքով ծխախոտի եւ ոգելից խմիչքների սիրահարներն իրենց տարիքից զգալիորեն ավելի մեծ են երեւում: Դա կարող Է լինել այն բանի հետեւանքը, որ և՛ այս, և՛ այն սովորույթը կարող Է արագացնել ամբողջ մարմնի ծերացումը: Վերջին տասնամյակում գիտական մամուլում հայտնվել են մի քանի տասնյակ ուսումնասիրություններ, որոնց հեղինակները հայտարարում Էին ալկոհոլային խմիչքների օգտագործման եւ մի շարք օրգաններում քաղցկեղի զարգացման միջեւ կապի առկայության մասին: Օրինակ՝ 2010 թվականին գիտնականները ցույց են տվել, որ մեծ քանակությամբ գարեջրի օգտագործումը կարող Է արագացնել աղիների քաղցկեղի զարգացումը, 2011 եւ 2013 թվականներին բացահայտել են կապը ալկոհոլի եւ կրծքագեղձի քաղցկեղի միջեւ: Մյուս դիտարկումները ցույց են տվել, որ ծխախոտի եւ ալկոհոլի զուգորդումն ուժեղացնում Է վերջինիս քաղցկեղածին ազդեցությունը:

Բացի լյարդի, թոքերի եւ մյուս օրգանների աշխատանքի տիպիկ փոփոխություններից, գիտնականները նկատել են մի քանի անսովոր բաներ, որոնք բնորոշ են մոլի ծխողներին եւ անզուսպ հարբեցողներին: Օրինակ, նրանցից շատերի մոտ հայտնվել են այսպես կոչված եղջերաթաղանթային աղեղներ՝ աչքերի եղջերաթաղանթի մեջ խոլեստերինի եւ այլ ճարպերի նստվածքներ, ինչպես նաեւ դեղնավուն թիթեղիկներ՝ կոպերի ու մաշկի մյուս հատվածների վրա, եւ կնճիռներ՝ ականջների բլթակներին: Շաբաթական միջին հաշվով 350 գրանից ավելի մաքուր սպիրտի օգտագործումն այս բոլոր շեղումների զարգացման հավանականությունը մոտավորապես 33-35 տոկոսով մեծացրել Է ինչպես տղամարդկանց, այնպես Էլ կանանց շրջանում: Նմանօրինակ փոփոխություններ դիտվել են այն ծխողների շրջանում, որոնք մի քանի տասնամյակի ընթացքում օրական 20-ից ավելի սիգարետ են օգտագործել:

Հետաքրքրականն այն Է, որ մարդու նկարագրի այս բոլոր փոփոխությունները, ինչպես նշում են գիտնականները, սովորաբար բնորոշ են բոլորովին այլ կատեգորիայի մարդկանց՝ տարեցներին եւ գենետիկական տարբեր արատներ ունեցողներին, որոնք մարդուն ստիպում են ժամանակից շուտ ծերանալ եւ մեռնել դեռ պատանեկան տարիքում: Հետեւաբար, կարելի Է խոսել այն մասին, որ ոգելից խմիչքների եւ ծխախոտի չարաշահումն իրոք ծերացնում Է մարդու մարմինը, ընդ որում, ինչպես նշում են հետազոտողները, դա կարող Է իր կնիքը թողնել մարդու թե՛ արտաքինի, թե՛ ներքինի վրա:

Նախագիծ 2.

Վիտամինները բաժանվում են 2 խմբի` ջրալույծ և ճարպալույծ: Ճարպալույծ են A,D,E,K վիտամինները, իսկ ջրալույծ՝ B և C:

C վիտամինն անկայուն է դառնում թարմ սառեցրած մրգի ու բանջարեղենի հալվելու ժամանակ, ուստի դրանք պետք է արագ օգտագործել: Խորհուրդ է տրվում գարնանը օգտագործել թարմ կանաչ սոխ և որոշ պահածոյացրած մթերքներ (լոլիկի մածուկ, կանաչ ոլոռ), որոնցում C վիտամինը լավ է պահպանվում:

D վիտամին (կալցիֆերոլներ).

Օրգանիզմում փոխարկվում է հորմոնանման նյութի, որը մասնակցում է կալցիումի և ֆոսֆորի աղերի յուրացմանը, ոսկրային հյուսվածքում դրանց կուտակմանը:

D վիտամինի մեծ պահանջ ունեն հատկապես 3–4 տարեկան երեխաները (անբավարարությունից մանկական օրգանիզմում զարգանում է ռախիտ հիվանդությունը):

Սովորաբար D վիտամինը առաջանում է մարդու մաշկում՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ներգործությամբ: D վիտամինի աղբյուր է ձկների լյարդի ճարպը: Ոչ մեծ քանակությամբ պարունակվում է կարագում, ձվի դեղնուցում, ձկան յուղում: Մյուս կենդանական մթերքներն աղքատ են այս վիտամինով, իսկ բուսական մթերքը, որպես կանոն, բոլորովին չի պարունակում:

E վիտամին (տոկոֆերոլներ).

Խթանում է մկանային գործունեությունը և սեռական գեղձերի ֆունկցիաները: Պարունակվում է ձեթերում, գետնանուշի, ոլոռի, եգիպտացորենի, սոյայի սերմերում, հազարում, սպանախում, լյարդում, ձվի դեղնուցում, կաթում:

K վիտամին (ֆիլոքինոններ).

Մասնակցում է արյան մակարդմանը: Անբավարարությունն առաջացնում է արյունահոսություն՝ քթից, լնդերից, ստամոքսաղիքային համակարգի օրգաններից: Պարունակվում է սպանախի, կաղամբի, եղինջի և այլ բույսերի կանաչ մասերում, գազարում, լոլիկում: Կենդանական ծագման մթերքները (բացի լյարդից) K վիտամին գրեթե չեն պարունակում: Հիմնականում կիրառվում են սինթետիկ պատրաստուկները՝ վիկասոլը և սինկավիտը:

B3 կամ PP վիտամին (նիկոտինամիդ, նիկոտինաթթու)

Մասնակցում է օրգանիզմում ընթացող կենսաբանական օքսիդացմանը: Բավական քանակությամբ պարունակվում է լյարդում, երիկամներում, խմորիչներում, մսում, կաթում, ինչպես նաև ոլոռում, բակլայում, ցորենի ալյուրում, հնդկաձավարում, սնկերում: Ավելի լավ է յուրացվում կենդանական ծագման մթերքներից:

B5 վիտամին (պանտոտենաթթու)

Կարևոր նշանակություն ունի նյութափոխանակության համար: Կանոնավորում է նյարդային համակարգի գործունեությունը, մակերիկամների և վահանագեղձի գործառույթները: Տարածված է բնության մեջ, բուսական և կենդանական հյուսվածքներում (պանտոտենային` հունարեն նշանակում է ամենատարածված): Օրգանիզմում B5 վիտամինի անբավարարության կլինիկական ախտանշաններ չեն հաստատվել:

B6 վիտամին (պիրիդօքսին)

Մասնակցում է ամինաթթուների փոխանակությանը, որոնք սպիտակուցների բաղկացուցիչ մասն են: Անբավարարությունից առաջանում է վաղ մանկական տարիքի երեխաների աճի կասեցում, սակավարյունություն, գերգրգռվածություն: B6 վիտամինը պարունակվում է մսում, ձկնեղենում, կաթում, խոշոր եղջերավոր կենդանիների լյարդում, խմորիչներում և բուսական շատ մթերքներում:

A վիտամին (ռետինոլ)

Անհրաժեշտ է լիարժեք տեսողության և օրգանիզմի բնականոն աճի համար: A վիտամինի անբավարարության հիմնական հատկանիշը լուսավախությունն է, գիշերային կուրությունը (հավկուրություն): A վիտամինը պարունակվում է կենդանական ծագման մթերքներում՝ կենդանիների և ձկների լյարդում, խավիարում, ձկան յուղում, կարագում և յուղում, պանրում, ձվի դեղնուցում: Բուսական մթերքներում պարունակվում է նախավիտամինների՝ գունանյութերի (պիգմենտներ), կարոտինոիդների ձևով, որոնցով հարուստ են գազարը, լոլիկը, կարմիր տաքդեղը, կանաչ սոխը, թրթնջուկը, հազարը, մասուրը, ծիրանը, չիչխանը, արոսենու պտուղները և այլն:

B1 վիտամին (թիամին)

Անհրաժեշտ է հատկապես օրգանիզմում ածխաջրերի նյութափոխանակության համար: Թիամինի բացակայության կամ զգալի պակասի հետևանքով առաջանում է նյարդային համակարգի ծանր հիվանդություն՝ բերի-բերի: B1 վիտամինով առավել հարուստ են գարեջրի, հացի չոր և խտացված խմորիչները, ինչպես նաև լոբազգի և հացազգի բույսերից պատրաստված սննդամթերքը: Այն պարունակվում է առավելապես հատիկների թաղանթում և սաղմում, ուստի սննդի մեջ պետք է ընդգրկել ձավարեղեն (հատկապես՝ հնդկացորեն, վարսակաձավար), կոպիտ աղացած ալյուրից թխված հաց:

B2 վիտամին (ռիբոֆլավին)

Մասնակցում է օրգանիզմում կենսաբանական օքսիդացման շարժընթացներին: Նպաստում է վերքերի ապաքինմանը, ապահովում է լուսային և գունային տեսողությունը: Անբավարարության դեպքում նկատվում են շրթունքների չորություն և ճաքեր, անկյուններում՝ խոցեր, մատների վրա՝ խոր ճաքեր, դանդաղում է վերքերի ապաքինումը: Մեծ քանակությամբ B2 վիտամին պարունակվում է խմորիչներում, լյարդում, ինչպես նաև կաթում և կաթնամթերքում: B2 վիտամինը տաքացնելիս կայուն է, բայց հեշտությամբ քայքայվում է լույսի ազդեցությունից:

Մրգի և բանջարեղենի մշակման ժամանակ վիտամինների կորուստը նվազեցնելու համար անհրաժեշտ է հետևել մի շարք կանոնների: Նախ և առաջ պետք է, որ միրգն ու բանջարեղենը լինեն թարմ: Դրանք արագ կորցնում են C և A վիտամինները, երբ մնում են լույսի տակ սենյակային ջերմաստիճանում: Այդ պատճառով միրգը և բանջարեղենը անհրաժեշտ է պահել մութ ու ցուրտ տեղում: Արևի լույսը քայքայում է A, B₁, B₂ և C վիտամինները:

Միրգն ու բանջարեղենը լվանալ, մաքրել և կտրատել պետք է անմիջապես օգտագործումից առաջ: Դրանք լվանում են ամբողջական՝ առանց կտրելու, որպեսզի նվազեցվի այն վիտամինների կորուստը, որոնք քայքայվում են ջրում:

Չարժե պահել միրգն ու բանջարեղենը կտրատած, քանի որ օդում առկա թթվածնի հետ շփման արդյունքում քայքայվում են C և A վիտամինները: Օրինակ՝ եթե օդում պահել լվացած և մաքրած հում կարտոֆիլը 24 ժամ, դրանում առկա վիտամին C-ի 20%-ը կորսվում է, սակայն եթե կարտոֆիլը կտրատել և օդում պահել ընդամենը 30 րոպե, կկորչի դրանում առկա վիտամին C-ի 40%-ը:

Խորհուրդ չի տրվում նաև կտրատած միրգն ու բանջարեղենը պահել ջրում. դա հանգեցնում է ջրում լուծվող B₁, B_2, C և այլ վիտամինների կորստի: Եթե ամեն դեպքում ստիպված եք միրգն ու բանջարեղենը կտրատած վիճակում պահել ջրում, որպեսզի դրանք չսևանան, ապա թող դա տևի ոչ ավելի, քան 20 րոպե, իսկ ջուրը, որում պահվել է միրգը կամ բանջարեղենը, արժե օգտագործել ապուրի կամ այլ սննդամթերքի պատրաստման համար:

Եփելիս (անգամ 2-3 ժամ շարունակ) A և B խմբի վիտամինները չեն քայքայվում և չեն ոչնչանում. ջրում լուծվող վիտամիններն անցնում են ջրին և չեն կորչում: Սակայն վիտամին C – ն շատ զգայուն է ջերմության նկատմամբ, և ոչնչանում է 40 – 60⁰C ջերմաստիճանում: Դրա կորուստից խուսափելու համար միրգն ու բանջարեղենն իջեցնում են եռացող ջրի կամ ուտեստի մեջ, որից արդեն հեռացել է շատ ու շատ վիտամինների համար քայքայիչ ազդեցություն ունեցող թթվածինը:

Մաքրած ու կտրատած միրգն ու բանջարեղենն իջեցրեք եռացրած ջրի մեջ ոչ թե ամբողջությամբ, այլ մաս-մաս, որպեսզի եռման ընթացքը չդադարի: Միրգն ու բանջարեղենն արժե եռացնել կա՛մ աղի, կա՛մ քաղցր ջրում, որտեղ առավելագույնս լավ են պահպանվում դրանց օգտակար հատկությունները:

Որքան ավելի խոշոր կտրատեք միրգն ու բանջարեղենը, այնքան ավելի քիչ օգտակար բաղադրիչներ կկորսվեն եփման ընթացքում:

Տարան, որի մեջ եփում եք ուտեստը, պետք է կափարիչով ամուր փակած լինի, որպեսզի նվազագույնի հասցվի թթվածնի մուտքը: Հաշվի առեք, որ եփվող ուտեստը խառնելիս ավելանում է վիտամինների կորուստը:

Մրգում և բանջարեղենում առավելագույնս լավ է պահպանվում վիտամին C – ն, երբ դրանք եփվում են գոլորշու վրա (շոգեխաշվում են):

Վիտամիններն աղցանում լավ են պահպանվում նաև այն դեպքում, երբ բանջարեղենը կտրատվում է մատուցելուց անմիջապես առաջ և վրան քացախ է ավելացվում:

Չարժե եփման ընթացքում ուտեստի մեջ ավելացնել կերակրի սոդա կամ խմորիչ, քանի որ հիմնային միջավայրը քայքայում է վիտամինները:

Շատ յուղով տապակած կարտոֆիլն ավելի լավ է պահպանում վիտամինները, քան քիչ յուղով տապակածը կամ թոնրում եփածը: Սակայն պետք չէ տապակել երկար ժամանակ:

Պատրաստման կամ պահպանման համար կարելի է օգտագործել նաև ալյումինե կամ չժանգոտող մետաղական սպասք, սակայն վիտամինները լավագույնս պահպանվում են, երբ մրգային և բանջարեղենային ուտեստները պատրաստվում կամ պահպանվում են ապակե, պլաստմասե կամ ջնարակապատ տարայում:

Միևնույն ժամանակ, դրանք արագ քայքայվում են երկաթե կամ պղնձե տարայում պատրաստելիս:

Какие самые известные театры сохранились по сей день? Где они находятся?

Римский театр в Сиде

Театр построили во втором веке н. э. на месте более древнего греческого амфитеатра. В нем могли разместиться до 16 тысяч зрителей. Ряды театра выполнены в форме полукруга диаметром 120 метров и делятся на две части горизонтальным проходом. Позже в театре проводились гладиаторский бои, а в шестом веке н. э. он использовался в качестве церкви под открытым небом.

Театр Диониса

Театр Диониса, расположенный на холме Акрополя – один из древнейших в мире театров. Именно здесь были впервые представлены труды величайших представителей древнегреческой литературы и драматургии: Эсхила, Софокла, Еврипида, Аристофана.

Театр Аполонна в Дельфах

Театр был построен на священном участке Аполлона недалеко от храма Аполлона Пифейского, сокровищницы, которая знаменита уникальной скульптурной композицией сифнийцев и афинян. Все эти сооружения были построены в период с шестого по третий век до нашей эры. Театр Аполлона соорудили во II веке до нашей эры.

Какие театры в Армении и в городе Ереван вам известны

В Ереване много театров: Ереванский государственный театр кукол им. Ованеса Туманяна, Ереванский государственный камерный театр, Национальный академический театр оперы и балета им. Спендиарова, Государственный русский драматический театр им. Станиславского, Государственный театр музыкальной комедии им. А.Пароняна, Театр драмы и комедии Эдгара Элбакяна, Национальный академический театр им. Г. Сундукяна, Государственный музыкальный камерный театр, Артистический театр Мгера Мкртчяна, Амазгаин театр, Драматический театр им. Грачя Хапланяня, Метро театр, Театр молодого зрителя, театр мнджахаха, театр Энрика Маляна, Государственный театр хачачикнера.

Часто ли вы посещаете театры? Написать об этом в блоге.

Я часто посещаю театры, вообще я люблю смотреть спектакли, последний раз я была в театре Станиславского и смотрела моно – представление Вардана Петросяна.  Мы любим все театры.

Что такое моно-постановка? (ответить в блоге)

Моноспектакль это спектакль с участием единственного актера. Раньше игру одного актера на сцене называли «творческим» или «чтецким» вечером, однако, такие вечера проводились в узких кругах и не были рассчитаны на широкую публику. В середине XVIII века появляется жанр, отдаленно напоминающий современный моноспектакль, в котором драматические артисты читали произведения с музыкальным сопровождением. Ярким представителем жанра по праву считать Яхонтова В. Н., основателя театра одного актера.

Кто автор слов: «Весь мир – театр, а люди в нем актеры»? Из какого произведения данные слова?

Эти слова Уильяма Шекспира, из пьесы «Как вам это понравится».

Весь мир — театр.

В нём женщины, мужчины — все актеры.
У них свои есть выходы, уходы,
И каждый не одну играет роль.
Семь действий в пьесе той. Сперва младенец,
Ревущий громко на руках у мамки…
Потом плаксивый школьник с книжкой сумкой,
С лицом румяным, нехотя, улиткой
Ползущий в школу. А затем любовник,
Вздыхающий, как печь, с балладой грустной
В честь брови милой. А затем солдат,
Чья речь всегда проклятьями полна,
Обросший бородой, как леопард,
Ревнивый к чести, забияка в ссоре,
Готовый славу бренную искать
Хоть в пушечном жерле. Затем судья
С брюшком округлым, где каплун запрятан,
Со строгим взором, стриженой бородкой,
Шаблонных правил и сентенций кладезь,—
Так он играет роль. Шестой же возраст —
Уж это будет тощий Панталоне,
В очках, в туфлях, у пояса — кошель,
В штанах, что с юности берег, широких
Для ног иссохших; мужественный голос
Сменяется опять дискантом детским:
Пищит, как флейта… А последний акт,
Конец всей этой странной, сложной пьесы —
Второе детство, полузабытье:
Без глаз, без чувств, без вкуса, без всего.

1.Գծիր համակենտրոն երկու շրջանագիծ:

2.Գծիր այնպիսի երկու շրջանագիծ, որոնք ունենան երկու ընդհանուր կետ:

3.Գծիր այնպիսի երկու շրջանագիծ, որոնք ունենան մեկ ընդհանուր կետ, քանի՞ դեպք է հնարավոր:

4.Գծիր արտաքին շոշափում ունեցող երկու շրջանագիծ: Երրորդ շրջանագիծը գծիր այնպես, որ այն հատի և՛ առաջին, և՛ երկրորդ շրջանագիծը, և բոլոր շրջանագծերի կենտրոնները գտնվեն մի ուղղի վրա:

5.10 և 8 շառավիղներով շրջանագծերն ունեն արտաքին շոշափում: Ինչքա՞ն է նրանց կենտրոնների հեռավորությունը:

Արտաքին շոշափման ժամանակ կենտրոնների հեռավորությունը հավասար է շառավիղների գումարին:

10+8=18

Պատ.՝ 18

6.12 և 7 շառավիղներով շրջանագծերն ունեն ներքին շոշափում: Ինչքա՞ն է նրանց կենտրոնների հեռավորությունը:

12-7=5

Պատ.՝5

7.Ի՞նչ հատկություն ունեն շրջանագծին արտագծված քառանկյան կողմերը:

Ցանկացած արտագծյալ քառանկյան հանդիպակաց կողմերի գումարները հավասար են:

8.Ի՞նչ հատկություն ունեն շրջանագծին ներգծած քառանկյան անկյունները: 

Ցանկացած ներգծյալ քառանկյան հանդիպակաց անկյունների գումարը 180° է:

3V3,5V2,V30,V32,1/2V72

«Քարոզչությունն օգնեց մեզ գալ իշխանության գլուխ: Քարոզչությունը կօգնի մեզ պահել իշխանությունը: Քարոզչությունը կօգնի գրավել ողջ աշխարհը» 

Պայքարի ցանկացած ձև համարվում է ճիշտ և մարդասիրական, եթե ապահովում է արագ հաղթանակ: Այդ ձևերից մեկը գտան 20-րդ դարի գերտերությունները և փորձարկեցին աշխարհի վերաբաժանման համար սցենարավորված 1914-1918թթ.-ի համաշխարհային պատերազմում: «Իր էությամբ 1914-1918թթ առաջին համաշխարհայինը այն պատերազմն էր, երբ լայնորեն սկսեցին օգտագործել տպագիր միջոցները հակառակորդի վրա ներգործելու համար: Հենց այս պատերազմում օգտագործեցին հոգեբանական պատերազմի մեթոդներն ու միջոցները միմյանց դեմ իմպերիալիստական կոալիցիաները: Միաժամանակ անգլո-ֆրանս-ռուսական և ավստրո-գերմանա-իտալական կոալիցիաները շովինիզմի, հայրենասիրության բորբոքման համար իրենց երկրներում զբաղվում էին սոցիալական, ազգային, կրոնական ամբոխավարությամբ»: 
Առաջին քարոզչական կառույցները հայտնվեցին Անտանտի երկրներում: Մեծ Բրիտանիայի Արտաքին գործերի նախարարությունում բացվեց Ռազմական քարոզչության բյուրոն, որի ղեկավարը դարձավ հրատարակչության մագնատ լորդ Մ. Բիվերբրուկը: Հրատարակվում էին «Պատերազմը պատկերազարդումներում» ամսագիրը, հազարավոր բազմաբովանդակ տեղեկատվական թերթիկներ, նկարահանվում փաստագրական և խաղարկային ֆիլմեր: 
Ֆրանսիայում բացվեց «Մամուլի տուն»-ը և ոչ պաշտոնական «Ալյանս Ֆրանսե» կազմակերպությունը: Միաժամանակ ճշտվեցին ռազմական քարոզչության գլխավոր նպատակները.
1. Համոզել բնակչությանը սեփական գործողությունների ճշտության հարցում, բարձրացնել մարտական ոգին, բոլոր ուժերը կենտրոնացնել և ուղղել թշնամու դեմ:
2. Բոլոր հնարավոր միջոցներով պառակտել թշնամու ճամբարը, հիասթափեցնել, թուլացնել և ապաբարոյականացնել զինվորներին:
3. Ստեղծել բարեկամական կապեր չեզոք երկրների հետ դաշնակցության նպատակով:

Մինչև 1916-ը տեղեկատվական թերթիկները և թռուցիկները Ֆրանսիայի և Բելգիայի օկուպացված տարածքներում տարածում էին օդաչուները: Այնուհետև գործածվեցին ցրող օդապարիկները, որոնց թռիչքը հասնում էր 600կմ-ի: Յուրաքանչյուր օդապարիկ կարող էր կրել մինչև 400 թերթիկ: Տարածում էին նաև ‎ֆրանսիական «Lavoix du pays” թերթի և «Courrier de 1’ air” թռուցիկների կեղծված համարները: Դրանք ունեին փախուստի, դասալքության, հեղափոխության կոչերով բովանդակություն: 
ԱՄՆ-ը Եվրոպայի իր ռազմական գերագույն շտաբերում ստեղծեց «Հոգեբանական պատերազմի ենթասեկցիաներ», որոնք զբաղվում էին ոչ միայն տեղեկատվական թերթիկներ տարածելով, այլև հակառակորդի մարտավարության սոցիալ-հոգեբանական մեթոդների ուսումնասիրությամբ: Իսկ ԱՄՆ-ի տարածքում ստեղծվեց «Հասարակական տեղեկատվության կոմիտեն», որն ուներ լուրերի, գովազդի և այլ բաժանմունքներ և զբաղվում էր ակտիվ քարոզչությամբ: Ինչպես նշում է Պ. Լայնբարջերը, «գերմանական քարոզչությունը նրանք անվանում էին քարոզչություն, իսկ իրենց քարոզչական միջոցառումները՝ տեղեկատվություն, մշակութային կապեր, գրականություն…»: 
1915-ին Ցարական Ռուսաստանում կազմավորվեց «Մամուլի բյուրոն». այն տեղեկատվություն էր տրամադրում ոչ միայն ռուսական, այլև դաշնակից և չեզոք երկրների մամուլին: Բյուրոն հաստատում էր նաև մամուլի տեղեկատվական քաղաքականությունը, այն է թե՝
ա) չբացահայտել սկսված և ավարտված գործողությունները, որպեսզի թշնամին չկռահի մեր ծրագրերը:
բ) չհայտարարել մեր կողմից բացահայտված թշնամու ծրագրերի մասին, որպեսզի խաբենք հակառակորդին մեր անտեղյակությամբ:
գ) մեր անհաջողությունները մեկնաբանել անորոշ արտահայտություններով, իսկ հաջողությունները ամբողջությամբ:
դ) չլուսաբանել մեր կորուստները և չհաջողված գործողությունները :
ե) երբ մենք հարվածում ենք գերմանացիներին, գրել «գերմանացիներին», իսկ եթե ավստրիացիներին՝ գրել «հակառակորդին»:
զ) գերիների թիվը հաշվել հաճախ, տարբեր տարեթվերով, որպեսզի ստեղծենք հաջողության պատրանք:

Գերմանիայում քարոզչությունը թույլ էր և անարդյունավետ: Սխալները ծնում էին անհաջողություններ: Պրոպագանդայով զբաղվում էին 27 ինքնուրույն գերատեսչություններ, այնուհետև Արտաքին գործերի նախարարության կազմում բացվեց «Կենտրոնական բյուրոն»: Սա քարոզչությունն իրականացնում էր կրոնական համատեքստում: Դրան մասնակցում էին նաև կաթոլիկ քսյոնձները (լեհ քահանա) և լյութերական քահանաները: Չեզոք երկրների վրա ազդելու նպատակով արտասահման էին ուղարկվում գերմանական թերթերի մեծ տպաքանակներ՝ «Ճիշտը արտասահմանի համար» կարգախոսով: Սակայն որոշ ժամանակ անց այդ երկրների հասարակական, քաղաքական գործիչները պահանջեցին չուղարկել նույն թերթերի կրկնվող համարները: Հիմնականում տարածում էին «Deutsche Tages-zeitung”, «Post”, «Tagliehe Rundschau” թերթերը: 
«Կենտրոնական բյուրոյի» ղեկավար գեներալ Էրցբերգերը, գնահատելով տեղեկատվության հնարավորությունները, օգնում էր չեզոք երկրների լրագրողներին ներթափանցել գերմանական ռազմաճակատ, սակայն բանակի հրամանատարները, վախենալով լրտեսությունից, մերժում էին տեղեկություններ և հարցազրույցներ տալ: Քարոզչական թերթիկների վրա հակառակորդին պատկերում էին ծիծաղելի տեսքով, բայց երբ գերմանացի զինվորը ռազմաճակատում դեմ առ դեմ հանդիպում էր թշնամուն, հուսալքվում էր և աստիճանաբար համոզվում, որ սեփական մամուլը իրեն խաբում է: 
Իսկ Անտանտի դաշնակիցները թշնամուն պատկերում էին բարբարոսների տեսքով և զինվորներին նախապատրաստում ցանկացած դաժանության: Գերմանական դիվիզիաները անընդհատ ենթարկվում էին թռուցիկների գրոհներին: 1918-ին դիվիզիաներից մեկը հանձնեց թշնամական 300.000 թերթիկ: Դրանք կոչեր էին, ծաղրանկարներ, քաղաքական գրքույկներ, որտեղ զանազան փաստարկներով ապացուցվում էր Գերմանիայի մեղավորությունը՝ որպես պատերազմի հրահրող: «Գերմանիայում համոզված էին, որ իրենց պարտությունը բացատրվելու է ոչ թե թշնամու ռազմական առավելություններով, այլ խոսքի և մտքի հաղթանակով»: 
Գերմանական քարոզչության սխալն այն էր, որ նրանք փորձում էին ապացուցել, որ պատերազմի պայթման հարցում ոչ ոք մեղավոր չի, այնինչ անհրաժեշտ էր մեղավորությունը վերագրել հակառակորդին: Պարտությունն ակնհայտ էր: «Բանակը,-գրում է տոտալ պատերազմի հայեցակարգի հեղինակ Է. Լյուդենդորֆը,-երկրի ներսում չգտավ քարոզչության ուժեղ դաշնակից: Հաղթելով մարտի դաշտերում՝ Գերմանիան անզոր գտնվեց հակառակորդ ժողովուրդների հոգեբանության դեմ պայքարում»:

Դաս 29.  (27.04- 01.05)

§44. Տեսակարար ջերմունակություն.

§45. Ջերմային հաշվեկշռի հավասարումը.

Առաջադրվող հարցեր՝

1. Մարմինների որ հատկությունն է բնութագրում տեսակարար ջերմունակությունը:
2. Որ ֆիզիկական մեծությունն են անվանում ( նյութի) տեսակարար ջերմունակություն:  
3. Ինչ է ցույց տալիս տեսակարար ջերմունակությունը:
4. Ինչ միավորով է չափվում տեսակարար ջերմունակությունը:
5. Գրել տեսակարար ջերմունակությունը սահմանող բանաձևը:
6. Ինչու մեծ լճերի, ծովերի առափնյա վայրերում եղանակը մեղմ է:
7. Ինչ բանաձևով են որոշում տաքանալիս մարմնի ստացած ջերմաքանակը: Իսկ սառչեիս մարմնի տված ջերմաքանակը:
8. Ձևակերպեք ջերմափոխանակման օրենքը:
9. Գրել ջերմային հաշվեկշռի հավասարումը:

1. Քարտեզի վրա նշել Կենտրոնական Ասիայի երկրները ու դրնաց ափերը ողողող ջրային ավազանները: 
2. Որոնք են Կենտրոնկան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:
3. Ինչ դեր ունի Կենտրոնական Ասիան համաշխարհային տնտեսության մեջ: 

Ի՞նչ դեր ունի Ադրբեջանը հվ-արմ Ասիայում:

Ադրբեջանը կարևոր դեր ունի հվ-արմ Ասիայում, քանի որ արտահանում է օգտակար հանածոներ՝ նավթ, բնական գազ, երկաթ, ալյումին, մոլիբդեն, քարաղ։ Նաև արտահանում է սնունդ, պարենամթերք, մեքանասարքավորումներ։ Ադրբեջանը ունի զարգացած տեքստիլային և քիմիական արդյունաբերություն և արտահանում է բամբակի մանրաթել, սինթետիկ կուչուկ, անվադողեր,պլաստմասսա և այլն։

Բնութագրեք Ադրբեջանի աշխարհագրական դիրքը:

Ադրբեջանը լեռնային երկիր է: Նրա հյուսիսում Մեծ Կովկասի լեռներն են, հարավում՝ Փոքր Կովկասի: Ծայր հարավ արևելքում ձգվում են Թալիշի լեռները: Լեռների միջև ընկած են Կուր-Արաքսյան և Լենքորանի դաշտավայրերը: Նախիջևանի հյուսիսում Զանգեզուրի լեռներն են, որոնց ստորոտից մինչև Արաքս տարածվում է Նախիջևանի ընդարձակ հարթավայրը, որը Արարատյան դաշտի շարունակությունն է:

Որո՞նք են Ադրբեջանի զարգացման նախադրյալները:

Մեծ է Կասպից ծովի տնտեսական նշանակությունը Ադրբեջանի համար: Կասպիական ջրերը պարունակում են միլիոնավոր տոննա տարբեր աղեր, հատակում կան նավթի և բնական գազի պաշարներ: Կասպից ծովը հարուստ է արժեքավոր ձկնատեսակներով (սաղմոն, թառափ):
Ադրբեջանի ընդերքը հարուստ է օգտակար հանածոներով, հատկապես նավթով և բնական գազով: Զգալի են նաև երկաթի հանքերի, ալյոմինի հումքի, մոլիբդենի, քարաղի պաշարները: Շատ են հանքային աղբյուրները:

Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը բարենպաստ է, քանի որ ունի ելքեր դեպի ծով, բայց ոչ բարենպաստ է նրանով, որ երկիրը չունի լավ հարևան երկրներ, որոշների հետ կա տարածքային խնդիր: Թուրքիան պետական կարգով խորհրդարանական և միաձույլ հանրապետություն է, Ադրբեջանը՝ նախագահական: Կլիման որոշ չափով նպաստավոր է, այն Սև և Միջերկրական ծովերի ափամերձ շրջաններում կլիման խոնավ մերձարևադարձային է ՝ բավականին առատ տեղումներով, մեղմ ձմեռներով և չափավոր շոգ ամառներով: Ափամերձ շրջանների կլիման նպաստավոր է մշակաբույսերի աճեցման և հողագործության համար: Թուրքիան հարուստ է բնական հանածոներով: Ծովափերից դեպի երկրի խորքը, կլիման ավելի ցամաքային է, ինչն էլ բարդեցնում է հողագործության զարգացումը, իսկ մասնատված մակերևույթը, բարդեցնում է տրանսպորտային ուղիների կառուցումը: Ադրբեջանը և Թուրքիան, լեռնային երկրներ են: Դրա վնասակարությունն այն է, որ լեռնային շրջաններում  երկրաշարժեր հաճախակի են լինում: Ադրբեջանը ունի ընդհամենը մեկ ելք դեպի ծով, որն է Կասպից ծովը, սա շատ նպաստավոր է երկրի համար, քանի որ ծովը պարունակում է շատ աղեր:  Ինչպես Թուրքիան, Ադրբեջանը ևս ունի տարածքային խնդիրներ հարևան երկրների հետ: Ադրբեջանն ունի չոր և արևոտ կլիմա, հարուստ է օգտակար հանածոներով: Եվ՛ Ադրբեջանը, և՛ Թուրքիան հարուստ են բնական ռեսուրսներով, որոնք էլ օգտակար են և խթանիչ են հանդիսանում տնտեսական շատ ու շատ ճյուղերի զարգացման համար: Թուրքիան և Ադրբեջանը գտնվում են Հարավ-արևմտյան Ասիայում: Ադրբեջանը արտահանում է բամբակի մանրաթել, նավթ և նավթամթերք, պարենամթերք և այլն, իսկ Թուրքիան Հարավ-արևմտյան Ասիայում առաջատար երկրներից է պղնձի, սնդիկի, քրոմի, վոլֆարմի և ծարիրի պաշարներով:  Թուրքիայի և Ադրբեջանի տնտեսությունները բավականին զարգացած են, շնորհիվ բնական ռեսուրսների մեծ պաշարի և աշխարհագրական դիրքի:

516.ա)V4² = 4 բ)V3,1² = 3,1 գ)V(-1)² = 1

դ)V(-5)² = 5 ե)V1,13² = 1,13

զ)V(-0,3)² = 0,3

ը)V(-57,1)² = 57,1

517.Vx² = x

x = 1,.., ∞

Vx² = (x)

x = 1,…,∞

Vx² = -x

x = 1,…,∞

Vx² = 0

x = 0

522.

V4 x 9 = 6

V9 x 16 = 12

V16x25 =20

526.

V12 = 3,46

V18 = 4,24

V32 = 5,65

526.V8x50 = 20

V32x72 = 48

V27x12 = 18

527.V8 x V8 = 5,64

V3 x V75 = 10,16