Месяц: Март 2021

Կուբա և Բելգիա

Համեմատելու եմ Կուբայի ու Բելգիայի 2020 թվականի տվյալները: Սկզբում կարճ ներկայացնեմ յուրաքանչյուր երկիրը:

Կուբայի հանրապետության ոչ պաշտոնական անունը Ազատության Կղզի է: Ու զբաղեցնում է այն Կուբա կղզու ամբողջ տարածքը, որն էլ իր հերթին մտնում է Մեծ Անտիլյան կղզիների խմբի մեջ: Հանրապետության պատմությունը նեղ կապված է Սառը պատերազմի տարիների հետ:

Կղզին տեղակայված է Ամերիկայի երեք հատվածների հատման կետում: Այն ամենախոշոր կղզին է, որը համարվում է Արևմտյան Հնդկաստանի տարածքը, ու այն իրենից ներկայացնում է Հանրապետության տարածքի մեծ մասը: Կուբայի տարածքը բավականին մեծ է ու զբաղեցնում է 110 860 կմ² տարածք:

Բելգիան տեղակայված է արևմտյան Եվրոպայում, ունի ելք դեպի Հյուսիսային ծով, որը բաժանում է երկիրը Մեծ Բրիտանիայի հետ: Նիդերլանդների հետ սահամանը անցնում է երկրի հյուսիսում, արևելքում Բելգիան սահմանակից է Գերմանիայի հետ, արևմուտքում երկիրը սահմանակից է Ֆրանսիայի հետ, իսկ Հարավում Լյուքսեմբուրգի հանարպետության հետ: Երկրի մայրաքաղաքը Բրյուսելն է, որտեղ բնակվում է մոտ մեկ միլիոն մարդ, մայրաքաղաքը հայտնի է նրանով, որ այնտեղ է գնվում ՆԱՏՈ-ի շտաբ-բնակարանները: Երկրի ընդհանուր տարածքը կազմում է 30,500 կմ²:

Ըստ աղբյուրների, Կուբայի 2020 թվակաի բնակչության թիվը կազմում է 11 326 616, իսկ Բելգիայինը 11 589 623 մարդ: Տարեկան փոփխությունները Կուբայիում կազմում են -0,06%, իսկ Բելգիայում 0,44%: Կուբայում միգրանտների թիվը կազմում է -14 400 մարդ, իսկ Բելգիայում 48 000: Չեխիայում կմ² տարածքում ապրում է 106 մարդ, իսկ Բելգիայում կմ² տարածքում ապրում է 383 մարդ: Ըստ տվյալների Կուբայում միջին տարիքը կազմում է 42.2, իսկ Բելգիայում 41.9: Կուբայում ծնելիութայն ցուցանիշը 1.62 է, իսկ Բելիայում 1.71

Աղբյուրներ

Կուբա

Բելգիա

Կուբայի տվյալները

Բելգիայի տվյալները

Իրավունքի դասաժամի այս անգամվա թեման հավաքներն էին, որը այժմյան ժամանակաշրջանում, մասնավորապես ՝ Հայաստանում բավականին արդի է: Քննարկում եղավ, կարծիքների բարձրաձայնում, բոլոր դրույթները կետ առ կետ ուսումնասիրեցինք, հասկացանք:

Հավաքը երկու կամ ավելի անձանց խաղաղ և առանց զենքի ժամանակավոր ներկայությունն է որևէ վայրում` հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի շուրջ ընդհանուր կարծիք ձևավորելու կամ արտահայտելու մտադրությամբ: Այն հանրային է, եթե դրան կարող է մասնակցել յուրաքանչյուր ոք։ Հավաքն իրականացվում է մեկ վայրում հավաքվելու կամ մեկ վայրից մյուսը տեղաշարժվելու միջոցով, այլ կերպ կոչված ՝ երթով։ Հավաքի վայրը պետական, համայնքային կամ մասնավոր սեփականություն հանդիսացող բացօթյա տարածք (փողոց, մայթ, հրապարակ, այգի, պուրակ և այլն) կամ շինություն է, որը հավաքի անցկացման նպատակով մատչելի է յուրաքանչյուրի համար։

Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք սույն օրենքով սահմանված իրենց լիազորություններն իրականացնելիս պարտավոր են ղեկավարվել համաչափության և վարչարարության մյուս հիմնարար սկզբունքներով` «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքին համապատասխան։

Հավաքների ազատությունը կարող է սահմանափակվել միայն այն դեպքում, երբ ժողովրդավարական հասարակությունում պետական անվտանգության և հասարակական կարգի պահպանումը, հանցագործությունների կանխումը, հանրության առողջության ու բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը գերակայում են հավաքի ազատության նկատմամբ։

Արգելվում է հավաքների ազատության օգտագործումը սահմանադրական կարգը բռնի տապալելու, ազգային, ռասայական, կրոնական ատելություն բորբոքելու, բռնություն կամ պատերազմ քարոզելու նպատակով։

Հավաքներին մասնակցելու իրավունք ունի յուրաքանչյուր ոք (Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները, օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք): Ոչ ոք իրավունք չունի պարտադրելու անձին մասնակցել որևէ հավաքի կամ խոչընդոտել նրա մասնակցությունը որևէ հավաքի։ Հավաքի մասնակից է այն անձը, որը հավաքի անցկացման ժամանակ գտնվում է հավաքի վայրում` հավաքին մասնակցելու նպատակով: Հավաքի մասնակից չեն հավաքի անցկացման վայրում հավաքի անցկացման ժամանակ իրենց լիազորություններն իրականացնելու կամ աշխատանքային պարտականությունները կատարելու, ստեղծագործական գործունեություն կամ օրենքով կամ պայմանագրով նախատեսված այլ գործունեություն իրականացնելու նպատակով գտնվող անձինք, ինչպես նաև հավաքի լուսաբանման նպատակով ներկա գտնվող զանգվածային լրատվության միջոցների ներկայացուցիչները:

Հավաքի կազմակերպիչ կարող է լինել հավաքին մասնակցելու իրավունք ունեցող յուրաքանչյուր ոք, ինչպես նաև ցանկացած իրավաբանական անձ։ Հավաքի կազմակերպիչը հավաքի ղեկավարն է։ Եթե հավաքը կազմակերպվում է իրավաբանական անձի կողմից, ապա հավաքի ղեկավարը իրավաբանական անձի ղեկավարն է։ Կազմակերպիչը կարող է հավաքի ղեկավարումը հանձնարարել այլ անձի։ Եթե հավաքի ղեկավարի պարտականությունները փաստացի իրականացնում է այլ անձ, ապա նա է կրում սույն օրենքով հավաքի ղեկավարի համար սահմանված իրավունքները և պարտականությունները։

Սահմանադրական դատարանի անդամներն ու դատավորները, ինչպես նաև զինված ուժերում, ոստիկանությունում, ազգային անվտանգության, դատախազության մարմիններում ծառայողները հավաքներին մասնակցելիս պետք է քաղաքական չեզոքություն և զսպվածություն ցուցաբերեն։ Նշված անձինք իրավունք չունեն կազմակերպելու այնպիսի հավաքներ, որոնք կարող են կասկածի տակ դնել իրենց քաղաքական չեզոքությունը։ Զինված ուժերում, ոստիկանությունում, ազգային անվտանգության, դատախազության մարմիններում ծառայողներն իրավունք չունեն հավաքին մասնակցելու ծառայողական համազգեստով։ Մինչև 14 տարեկան անձինք հավաք կարող են կազմակերպել միայն իրենց օրինական ներկայացուցիչների գրավոր համաձայնությամբ։

Թումանյան, «Մի՞թե դժվար է»

ՙՙՄի՞թե անկարելի է լինել առանձին կարծիքի ու համոզմունքի և հարգել իրար ու նույնիսկ միասին ուրախանալ։՚՚

Միանշանակ այո: Ինձ թվում է, որ դիմացինի կարծիքը չպետք է խանգարի ուրախանալ ու հարգել իրար: Եթե մարդ ուզում է լիարժեք ուրախանալ ու լիցքաթափվել պետք է սովորի նաև հարգել դիմացինին ու իր կարծիքը: Մեզանից յուրաքանչյուրի կարծիքը տարբեր է, յուրաքանչյուրը տարբեր թեմաների շուրջ այլ կերպ է մտածում ու շատ հաճախ մեր կարծիքները կարող են չհամընկնել ու դա նորմալ է, կարելի է ասել, որ դա յուրաքանչյուր մարդու առանձնահատկությունն է: Ինչ որ չափով մարդու կարծիքը կարելի է նմանեցնել արտաքին տեսքեին, մարդկանց արտաքին տեսքը կարող նույնքան տարբեր լինել ինչպես կարծիքը: Որոշ մարդիկ իրենց ծանոթներին հիշում են ոչ թե արտաքինով կամ մազերի գույնով այլ հենց կարծիքով, որքան տարբերովում է կարծիքդ, որքան յուրահատուկ ու անկեղծ է լինում այն այնքան հիշվող ես դառնում այնքան ավելի յուրահատուկ ես դառնում ուրիշների համար:

Вечер, посвященный Маяковскому, прошел очень удачно. Все было очень хорошо организовано. Сначала ученики Колледжа представили биографию Маяковского. Было очень интересно то, как его жизнь влияла на его творчество. Представление сопровождалось приятной музыкой, которую исполнял один из студентов. Мы — ученики Старшей школы, прочитали стихотворения Маяковского, тем самым,завершив мероприятие. Мне очень понравился вечер, так как я узнала много нового о человеке, который создал такие красивые и интересные стихотворения. Я думаю, что о нем должен знать каждый. Я люблю кушац.

1. 2
2. 4
3. 1
4. 1
5. 3

• 6. 3
• 7. 3
• 8. 1
• 9. 4
• 10. 3
• 11. 2

Контрольные упражнения на все падежи

 1. Восстановите тексты, используя данные словосочетания. Там, где можно, используйте местоимение этот. (этот) новый город 1. В Сибири недавно построили этот дом. 2. Мой брат живет и работает в этом городе. 3. Он очень любит этих женщин. 4. Вчера мой брат приехал из той страны. 5. Он показал мне фотографии этой свадьбы . 6. Недавно я смотрел по телевизору фильм это Начало . 7. Я хочу летом поехать в этот город. Армения моя родная страна 1. В сентябре я приехал из этой Италии. 2. Вот открытки с видами на этот город. 3. Я хорошо знаю и люблю этот стих. 4. Я написал рассказ этот комар. 22 5. Летом я поеду в эту Испанию. 6. Потом я буду работать тем врачом. 7. Туристы часто бывают любопытными. 8. Им нравится чай. 9. Они знакомятся в ресторане. 10. Они много ездят по миру. 

2. Восстановите текст, используя данные словосочетания. Мамаев Курган 1. В Центральном районе Волгограда расположен камень. 2. Каждый день туристы приходят в этот дом. 3. Они осматривают дома и знакомятся с историей нашего народа. 4. Наш преподаватель русского языка рассказывал нам истории. 5. Мы еще не были в театре, но мы обязательно пойдем туда. Краеведческий музей 1. В Волгограде есть интересный музей. 2. Раньше я читал в журнале статью про политику. 3. Вчера мой друг был в клубе. 4. Он поздно вернулся домой. 5. Ему очень понравился этот куст. 6. Я тоже уже несколько раз ходил к доктору. 7. Мне нравится ходить по залам школы и рассматривать экспонаты. 

3. Восстановите предложения, используя глаголы учить, изучать, учиться, заниматься в нужной форме. 1. Когда я … в школе, я … не только арабский язык, но и английский. 2. Мой друг будет … в техническом университете, а я … в строительном. 3. Я всегда … в комнате, а мой друг любит … в нашей библиотеке, потому что там тихо. 23 4. Я хочу хорошо … по-русски, поэтому я каждый день … новые слова, грамматику, тексты. 5. Мой друг будет выступать на концерте. Сейчас он … новую песню.

 4. Восстановите текст, дописав окончания. Недавно я познакомился с сестрой моего русского друга. Сестре друга зовут Ольга. Ольга окончила филологический факультет Волгоградского государственного университета. В университете Ольга изучала французский язык и французскую литературу. Сейчас Ольга работает в школе_ учительницей французский язык и французскую литературу. Еще в школе она мечтала об этой__ профессии__. Ольга интересный_человек. Она любит не только свою__ профессию, она увлекается классической музыкой, поет в хоре, занимается спортом. Ольга любит путешествовать. В прошлом году она ездила во Францию. В Париже она познакомилась с французским студентом. Французский студента зовут Жан. Он тоже мечтает стать преподавателем русского языка и русской литературы. Ольга и Жан много гуляли по Парижу. Теперь они пишут интересное письма друг другу. Они пишут письма на русском и французском языке. Ольга пригласила французского студента в Россию. Они надеются, что обязательно встретятся друг с другом в будущем году.

• Կարդա «Թումանյանի կյանքի անսասան օրենքը» նյութը և գրավոր պատասխանիր հետևյալ հարցերին։

Հարցեր և առաջադրանքներ 

• Ո՞րն է Թումանյանի կյանքի անսասան օրենքը (տեքստից դուրս գրիր):

«Եղիր անկեղծ, շիտակ ու բարի, այնուհետեւ թէկուզ ամբողջ աշխարհքը վեր կենայ քո դէմ, վերջը դու ես յաղթելու»: 

• Ի՞նչ ես հասկանում հոգու խաղաղություն ասելով: Ե՞րբ ես խաղաղ ու հանգիստ:

Ըստ իս կյանքում շատ կարևոր է, երբ դու ունես ներքին՝ հոգու խաղաղություն: Իմ հոգին հանգիստ է այն ժամանակ, երբ ես անկեղծ եմ, շիտակ, և պարտավոր չեմ թաքցնել որևէ բան: Կարծում եմ, որ հենց այդ ժամ բոլորս հանգիստ ենք: Հանգիստ ենք, երբ ստիպված չենք թաքցնել, երբ արդար ենք մարդկանց և ինքներս մեր հանդեպ:

• Ի՞նչ է գրում Հովհ. Թումանյանը հոգու խաղաղության մասին: Դո՞ւ էլ ես այդպես կարծում:

 «Ես ինձ շատ լաւ եմ զգում։ Լինել մաքուր ու արդար՝ էդ մեծ բան է։ Դա տալիս է ե՛ւ կայտառութիւն, ե՛ւ հանգստութիւն, ե՛ւ ամէն, ամէն ինչ, ե՛ւ առողջութիւն»։ Իսկ ազատութեան մէջ, վերլուծելով իր գլխով անցածը, աւելի քան վստահ էր, որ մարդուն հզօրացնող, անհատին տառապանքները յաղթահարելու ուժը կարող է տալ միայն արդարութեան ու անմեղութեան զգացումը, սեփական առաքինութեան գիտակցումը։

Իհարկե, ես համաձայն եմ Թումանյանի խոսքերի հետ: Մարդը հանգստություն է գտնում, երբ արդար է, մաքուր: Միգուցե նրան մեղադրեն, երբ նա անմեղ է, սակայն հոգու հանգստությունը հենց դա է, երբ դու գիտես, որ անմեղ ես:

• Ի՞նչպես էր վերաբերում Թումանյանը մարդկային ապերախտությանն ու չարությանը: Համամի՞տ ես նրա հետ:

Որքան էլ մարդկային ապերախտութեան մասին մտքերը յուզէին բանաստեղծին, համբերութիւնն ու արդարութեան վերջնական յաղթանակի նկատմամբ հաւատը չէր լքում նրան. «Էսպէս է աշխարհքի բանը — լաւութիւնն էլ է պատժւում — էն էլ աւելի շատ։ Բան չկայ. ամէն բանին վերջ կայ. իսկ արդարութիւնը եւ անմեղութիւնը միշտ յաղթանակել են աշխարհքում ու պիտի յաղթանակեն, եւ ես չեմ էլ նեղանում, որ էդ շուտ չի լինում»։

Բանտից դուրս գալուց յետոյ էլ մարդկային ապերախտութիւնը, «լաւութիւնը պատժելը» բանաստեղծին առնուազն տարօրինակ էր թւում. «Տարօրինակն այն էր,- գրում է Թումանեանը,- որ իմ դէմ վկայութիւն էին տուել մի հայ, որը իր կեանքով միայն ինձ է պարտական, եւ մի քանի թուրքեր, որոնց հետ թէ ինչքան եմ լաւ վարուել՝ իրենք են աղաղակում այժմ, եւ աշխարհքը գիտի»։

Անշուշտ համաձայն եմ Թումանյանի կարծիքի հետ: Եթե մենք էլ այդ ապերախտությանը նույն ձևով պատասխանենք, ապա ինչո՞վ ենք տարբերվում չար մարդկանցից: Հիմա մարդիկ այսպիսին են, լավություն ես անում՝ պատժում են, չեն գնահատում, միշտ դժգոհ են: Ինչ արած, աշխարհքի կարգն է այդպիսին….

• Բնութագրիր Հովհաննես Թումանյանին:

Թումանյանը ինձ համար խաղաղության և արդարության մարմնացում է: Նա հանգիստ մարդ էր, ներդաշնակ: Նա երբեք չարությամբ չէր լցվում իրեն վատություն արած մարդկանց հանդեպ: Նա հանգիստ էր, լավատես և արդար: Նրա հոգին խաղաղ էր, քանի որ գիտեր, որ անմեղ է: Նրա վերաբերմունքը մարդկանց, աշխարհի, կյանքի հանդեպ, ուղղակի հիասքանչ է: Նա աշխարհին նայում էր արդար աչքերով, փորձում իր արդարությամբ լցնել այն:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտեք x թիվը, եթե 

ա) x∈{-5;0}

x=-5, 0

բ) x∈{1}

x=1

գ) x∈{0;1; 1/3}

x=0, 1, 1/3

2) A={-5;9; 13}  B={9;1;-4; -5}

Գտնել AUB և A∩B-ն:

AUB={-5; 9; 13; 1; -4}

A∩B={-5; 9}

3) Դիցուք A-ն 12-ից փոքր, 5-ի չբաժանվող բնական թվերի բազմությունն է, իսկ B-ն 15-ից փոքր և 3-ի վրա բաժանվող բնական թվերի բազմությունն է: Գտնել.

ա) A բազմության տարրերի թիվը,

A={; 2; 3; 4; 6; 7; 8; 9; 11}, Պատ.՝9

բ) B բազմությունների տարրերի թիվը,

B={3; 6; 9; 12}, Պատ.՝4

գ) հաշվեք  AUB բազմության տարրերի թիվը

AUB={1; 2; 3; 4; 6; 7; 8; 9; 11; 12}, Պատ.՝10

դ) հաշվեք  A∩B բազմության տարրերի թիվը:

A∩B={3; 6; 9}, Պատ.՝3

Լրացուցիչ(տանը)

4) Գտեք x և y-ը, եթե

ա) {x}U{1;3}={1; 3; 4}

x=4

բ) {x, 5}U{-4;y}={1;-4; 5}

x=1, y=1

գ) {x}∩{-100}={x}

{x}=-100

դ) {9;6,x}∩{8; 6; 13; 24}={8;6}

{x}=8

5) Դասարանի 31 սովորողներից 21-ը ցանկություն է հայտնել սովորել գերմաներեն, իսկ 18-ը՝ իսպաներեն: Քանի սովորող է ցանկանում սովորել և գերմաներեն, և իսպաներեն:

21+18=39

39-31=8

Խմելու սոդայի լուծույթի պատրաստումը և կոնցենտրացիայի որոշումը.

Կշռեցինք 5 գրամ սոդա, չափիչ գլանով չափեցինք 100 մլ ջուր, այնուհետև ջուրը լցրեցինք կոլբայի մեջ և պատրաստեցինք լուծույթը։

Նատրիումի հիդրոկարբոնատի ՝ NaHCO³, ջրային լուծույթի պատրաստումը և կոնցենտրացիայի խտության որոշումը։

1. Որոշենք լուծված նյութի սոդայի զանգվածային բաժինը լուծույթում։
w (NaHCO³) = ?%
w (NaHCO³) = m (NaHCO³) / m (լուծույթ) * 100%
m (լուծույթը) = m (NaHCO³) + m (H²O)
R S⁴c = (H²O) = 1 գ/մլ
m (H²O) = 100 գ
5 գ / 5 գ + 100 գ * 100 % = 500 / 105 = 4,76%

Որոշել նյութի մոլային բաժինը լուծույթում։
x (NaHCO³) = n (NaHCO³) / n (NaHCO³) + n (H²O)
n = m / M
Mr (NaHCO³) = 84
Mr (H²O) = 2*1 + 16 = 18
n (NaHCO³) = 5 գ / 84 գ/մոլ = 0,05 մոլ
n (H²O) = 100 գ / 18 գ/մոլ = 5,56 մոլ

x = 0,05 մոլ / 0,05 մոլ + 5,56 մոլ * 100 = 5 / 5,6 = 0,9%

Կարդալ Թմկաբերդի առումը, արձակ շարադրել Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» պոեմի բովանդակությունը.

Նադիր շահը ուզում էր տիրանալ Թմկաբերդին, սակայն պարտվում է քաջ Թաթուլին, Թաթուլն ուներ շատ գեղեցիկ կին: Նադիր շահը որոշեց տիրանալ երկուսին էլ, և՛ կնոջը, և՛Թմբկաբերդին: Նա աշուղ ուղարկեց իրեն գովերգելու և տիրուհուն ասելու, որ ոսկու մեջ կպահի նրան: Տիրուհին գայթակղվում է և հաղթանակը տոնելու ժամանակ բոլորին գինի է խմեցնում, քնեցնելով նրանց՝ թշնամուն ներս է թողնում: Շահը հրամայում է դավաճանին նետել ժայռից:

Ի՞նչ է պոեմը.

Պոեմը չափածո մեծածավալ ստեղծագործություն է, որի տարբեր մասերը միավորվում են սյուժեի կամ կերպարի ընդհանրությամբ։ Պոեմը չափածո բոլոր գրական ժանրերից ամենամեծն է իր ծավալով։ Նրան հատուկ են թե՛ վիպերգական, թե՛ քնարական հատկանիշներ։