Месяц: Ноябрь 2020

1. Գրեք r շառավիղով և A կենտրոնով շրջանագծի հավասարումը, եթե՝

ա) A (0; 5), r=3

x²+(y-5)²=9

բ) A(-1; 2), r=2

(x+1)²+(y-2)²=4

գ) A(-3; -7), r= 1/2

(x+3)²+(y+7)²=1/4

դ) A(4; -3), r=10

(x-4)²+(y+3)²=√10

2. Գրեք այն շրջանագծի հավասարումը, որի կենտրոնը կորդինատների սկզբնակետն է, և որն անցնում է B(-1; 3) կետով։

1²+3²=√10

3. Գրեք MN տրամագծով շրջանագծի հավասարումը, եթե՝

ա) M(-3; 5), N(7; -3)

(x-2)²+(y-1)²=41

բ) M(2; -1), N(4; 3)

(x-3)²+(y-1)²=5

4. Գրեք A(1; 3) կետով անցնող շրջանագծի հավասարումը, եթե հայտնի է, որ շրջանագծի կենտրոնն ընկած է աբսցիսների առանցքի վրա, իսկ շառավիղը 5 է։ Քանի՞ այդպիսի շրջանագիծ գոյություն ունի։

(x-5)²+y²=25

(x+3)²+y²=25

Պատ․՝ 2 շրջանագիծ

1. Какие человеческие качества описано в рассказе? — Жадность
2. Что собой символизирует ,,аист,,? — танец
3. Какие афоризмы и цитаты о жадности вы знаете… Приведите примеры — Жадному и могила узка.

Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերը ըստ բաղադրության, սահմանեք, գրեք օրինակներ…

Նյութերը ըստ բաղադրության դասակարգվում են պարզ և բարդ:

Պարզ նյութերը կազմված են մեկ քիմիական տարրի ատոմներից:

Բարդ նյութերը կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից: Նրանց նաև անվանում են քիմիական միացություններ:

Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերը ըստ ծագումնաբանության, գրեք օրինակներ…

Նյութերը ըստ ծագումնաբանության դասակարգվում են օրգանականի և անօրգանականի:

Օրգանական նյութերից են ՝ ճարպերը, ամինաթթուները, նավթը և այլն…

Անօրգանական նյութերից են ՝ թթվածին, կերակրի աղ, կարբոնատները և այլն…

Անօրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք, գրեք օրինակներ…

Անօրգանական նյութերից են ՝ կարբիդները, ածխածնի օքսիդը, կարբոնատները և այլն:

Օրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք…

Օրգանական նյութերից են ՝ ճարպերը, ամինաթթուները, գլյուկոզը, ֆրուկտոզը, բնական գազը, էթիլ սպիրտը և այլն:

Ո՞ր նյութերն են ավելի շատ, օրգանականը, թե՞ անօրգանականը, պատասխանը հիմնավորեք…

Քանի որ քիչ տարրեր կան, որոնք պարունակում են ածխածին, ըստ այդմ, անօրգանական նյութերն ավելի շատ են:

Ի դեպ.

Ածխածին (C), սիլիցիում (Si), գերմանիում (Ge), անագ (Sn) և կապար (Pb) տարրերը կազմում են տարրերի պարբերական համակարգի IV A խումբը, որը սովորաբար անվանում են ածխածնի ենթախումբ:

Հետևյալ նյութերից ընտրեք անօրգանական նյութերը և գրեք դրանց քիմիական բանձևերը. թթվածին, կերակրի աղ, շաքար, երկաթ, ջուր, քլոր, խմելու սոդա, գլյուկոզ, ծծմբական թթու, ազոտ, սպիտակուց, պղինձ, գինու սպիրտ, ածխաթթու գազ, շմոլ գազ, ճարպ:

Հետևյալ շարքից անօրգանական նյութերն են ՝ թթվածինը, կերակրի աղը, ջուրը, քլորը, խմելու սոդան, երկաթը, ծծմբական թթուն, ազոտը, սպիտակուցը, պղինձը:

Թթվածնի քիմիական բանաձևն է ՝ O₂, O – 2 ատոմ (կազմված է թթվածնի ատոմներից)

Կերակրի աղի քիմիական բանաձևն է ՝ NaCl, Na – 1 ատոմ, Cl – 1 ատոմ (կազմված է նատրիումի և քլորի ատոմներից)

Ջրի քիմիական բանաձևն է ՝ H₂O, H – 2 ատոմ, O – 1 ատոմ (կազմված է ջրածնի և թթվածնի ատոմներից)

Քլորի քիմիական բանաձևն է ՝ Cl (1 ատոմ) (կազմված է քլորի ատոմներից)

Խմելու սոդայի քիմիական բանաձևն է ՝ NaHCO₃, Na – 1 ատոմ, H – 1 ատոմ, C – 1 ատոմ, O – 3 ատոմ (կազմված է նատրիումի, ջրածնի, ածխածնի և թթվածնի ատոմներից)

Երկաթի քիմիական բանաձևն է ՝ Fe (1 ատոմ) (կազմված է երկաթի ատոմներից)

Ծծմբական թթվի քիմիական բանաձևն է ՝ H₂SO₄, H – 2 ատոմ, S – 1 ատոմ, O – 4 ատոմ (կազմված է ջրածնի, ծծումբի և թթվածնի ատոմներից)

Ազոտի քիմիական բանաձևն է ՝ N (1 ատոմ) (կազմված է ազոտի ատոմներից)

Պղնձի քիմիական բանաձևն ՝ Cu (1 ատոմ) (կազմված է պղնձի ատոմներից)

Որոշեք Ձեր ընտրած բարդ անօրգանական նյութերի հարաբերական մոլեկուլային  զանգվածները`M_r, որակական և քանակական բաղադրությունները՝ տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները:

Mr (Օ₂) = 32

Mr (NaCl) = 23 + 35 = 58

Mr (H₂O) = 2 + 16 = 18

Mr (Cl) = 35

Mr (NaHCO₃) = 23 + 1 + 12 + (16 * 3) = 84

Mr (Fe) = 55

Mr (H₂SO₄) = 2 + 32 + (16 * 4) = 98

Mr (N) = 14

Mr (Cu) = 63

m (Na) : m (Cl) = 23 : 35

m (H) : m (O) = 1 : 16

m (Na) : m (H) : m (C) : m (O) = 23 : 1 : 12 : 16

m (H) : m (S) : m (O) = 1 : 32 : 16

1. Ե՞րբ է տեղի ունեցել ՀՍԽՀ խորհուրդների առաջին համագումարը: Ի՞նչ որոշում է կայացվել փետրվարի 3-ի նիստում:

ՀՍԽՀ խորհուրդների առաջին համագումարը տեղի է ունեցել 1921 թ․ դեկտեմբերին։ Համագումարի փետրվարի 3-ի նիստում ընդունվեց ՀՍԽՀ առաջին Սահմանադրության՝ հիմնական օրենքը։

2. Որո՞նք էինք ՀՍԽՀ առաջին սահմանադրության հիմնական կետերը: Նշե՛ք մի քանի կետեր:

Սահմանադրության կետերից էին՝ հանրապետությունում ամբողջ իշխանությունը պատկանում է բանվորների, գյուղացիների և կարմիրաբանակայինների պատգամավորական խորհուրդներին։ Երաշխավորվում էին աշխատավորների հավասար իրավունքները՝ անկախ ազգությունից ու դավանանքից։ Աշխատանքը պարտադիր պարտականություն էր համարվում բոլորի համար՝ «ով չի աշխատում, նա չի ուտում» սկզբունքով։ Նաև՝ եկեղեցին անջատվում էր պետությունից, իսկ դպրոցը՝ եկեղեցուց, սահմանվում էր անվճար կրթություն ստանալու իրավունք։ Մտցվում էր պարտադիր զինվորական ծառայություն։

3. Ի՞նչ տեսք ուներ ՀՍԽՀ պետական դրոշը, ո՞վ էր հեղինակը:

ՀՍԽՀ պետական դրոշ, ընդունվել է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդի հրամանով՝ 1952 թվականի դեկտեմբերի 17-ին:

4. Ինչու՞ ստեղծվեց Անդրդաշնությունը, ո՞ր երկրները մտան դրա կազմի մեջ:

Անդրկովկասի խորհրդային հանրապետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի փոխհարաբերությունները կարգավորելու անհրաժեշտություն էր առաջացել։ Երկրամասի «կոմունիստ ընկերներին» 1921 թ․ գարնանը նամակ հրահանգով դիմեց Խորհրդային Ռուսաստանի ղեկավար Վ․ Լենինը, որն առաջ էր քաշում խորհրդային հանրապետությունների միջև տնտեսական և ռազմաքաղաքական սերտ դաշինք հաստատելու գաղափարը։ Միավորման ձև ընտրվեց խորհրդային դաշնությունը։ Նրա կազմում հանրապետությունները պահպանելու էին իրենց ինքնիշխանությունը։ Գործընթացը սակայն հարթ չէր։ Դիմադրություն էր ցուցաբերում Վրաստանի կոմկուսի ղեկավարության մի մասը։ Վերջինս հանդես էր գալիս հանրապետությունների իրական անկախությունը պահպանելու, նրանց միջև երկկողմ պայմանագրային հարաբերություններ հաստատելու աջակցությամբ։ Վրացական կողմի այս դիրքորոշման դեմ անզիջում պայքար ծավալեց Ռուսաստանի կոմկուսի վերնախավը։ Հայաստանի իշխանությունները կողմ էին Անդրկովկասյան դաշնության ստեղծմանը և դրանում էին տեսնում երկիրն ու ժողովրդին արտաքին վտանգներից պաշտպանելու և սոցիալ-տնտեսական ծանր վիճակից դուրս բերելու հնարավորությունը։ Խորհրդային Հայաստանը, Վրաստանը և Ադրբեջանը այսուհետ հանդես էին գալու որպես մեկ հանրապետություն։

5. Բացե՛ք հապավումը՝ ԱԽԴՍՀ:

ԱԽԴՍՀ — Ադրբեջանական Խորհրդային Դեմոկրատական Սոցիալիստական Հանրապետություն

6. Ի՞նչ էր ենթադրում <<ստալինյան ինքնավարության>> ծրագիրը:

1922 թ․ Օգոստոսի վերջին հանձնաժողովի քննարկմանն է ներկայացվում հանձնաժողովի փաստացի ղեկավար Իոսիֆ Ստալինի մշակած նախագիծը։ Ըստ դրա՝ Հայաստանը, Ադրբեջանը, Վրաստանը, Բելոռուսը և Ուկրաինան մտնելու էին ՌՍԴԽՀ-ի կազմի մեջ՝ ինքնավար հանրապետության կարգավիճակով։ Նածագիծը ստացավ «ստալինյան ինքնավարության ծրագիր» անվանումը։ Սակայն դրա դեմ հանդես եկավ Վ․ Լենինը։ Նա առաջարկեց հանրապետությունների միավորումն անցկացնել այլ հիմքի վրա, բոլորին, այդ թվում՝ Ռուսաստանին, միավորել նոր պետության մեջ՝ պահպանելով հանրապետությունների ինքնիշխանությունը և միությունից դուրս գալու իրավունքը։

7. Ո՞ր երկրները միացան 1922 թ. ստեղծված ԽՍՀՄ-ի կազմի մեջ:

1992 թ․ ստեղծված ԽՍՀՄ-ի կազմի մեջ միացան Ռուսաստանը, Ուկրաինան և Բելոռուսիան։

1.2x² -3x+1=0

2x² –x-2x+1=0

x(2x-1)-(2x-1)=0

(2x-1)(x-1)=0

2x-1=0

x-1=0

x₁=1/2

x₂=1

2.x⁴+2x²+1=0

x=/R

3. x⁴-20x²+2­_­

x⁴+4x³-4x³-2x²-16x²-2x²+8x-8x+4=0

x²(x²+4x-2)-4x (x²+4x-2)-2( x²+4x-2)=0

(x²+4x-2)(x²+4x-2)=0

X²+4x-2=0

X²-4x-2

X₁=-2-/6

X₂ =2-/6

X₃ =-2+/6

X₄=2+/6

4. 2x²+x-7>0

X=-1+/_57/4

X=-1-/_57/4

2(x- -1+/_57/4)(x- -1-/_57/4)>0

(x- -1+/_57/4)(x- -1-/_57/4)>0

{-1+/_57/4

{-1-/_57/4

{-1+/_57/4

{-1-/_57/4

X =[-1+/_57/4, +8

X= [-8 ,-1-/_57/4

X =[[-8 ,-1-/_57/4] U [-1+/_57/4, +8]
5.x²+8x+12<0

X² +6x+2x+12<0

X(x+6)+2(x+6)<0

(x+6)(x+2)<0

{x+6<0

{x+2>0

{x+6>0

{x+2<0

{x<-6

{x>-2

{x>-6

{x<-2

X=0/

6.x²-4x+3/x²+3>0

X² -4x=3>0

X²-x-3x+3>0

X(x-1)-3(x-1)>0

(x-1)(x-3)>0

{x-1>0

{x-3>0

{ x-1>0

{ x-3>0

{x>1

{x>3

{x<1

{x<3

X=[-8, 1] [3,+8]

Թթվածինն անգույն, անհամ և անհոտ գազ է: Այդ պատճառով մեր զգայարաններն այն չեն ընկալում: Սակայն թթվածնի բացակայությունը կամ անբավարարությունը կզգանք անմիջապես. պարզապես շնչահեղձ կլինենք:Երկրի վրա թթվածինն ամենատարածված քիմիական տարրերից է և հանդիպում է ամենուրեք, այն կազմում է օդի, ջրի, երկրակեղևի, կենդանի օրգանիզմների, բույսերի զգալի մասը: Թթվածինը մտնում է մեր սննդամթերքի՝ ածխաջրերի, ճարպերի, սպիտակուցների բաղադրության մեջ:Թթվածինը կարևոր է հատկապես նրանով, որ մենք շնչում ենք այն: Շնչառությունը Երկրի կենսոլորտի, կյանքի գոյատևման ամենակարևոր նախապայմանն է:Թթվածինը մթնոլորտում գտնվում է ազատ վիճակում (O₂) և կազմում է նրա հինգերորդ մասը: Մթնոլորտի վերին շերտերում թթվածինը գտնվում է օզոնի (O₃) ձևով, որը կարևոր նշանակություն ունի Երկրի վրա կյանքի պահպանության խնդրում: Մթնոլորտում թթվածնի կորուստը՝ օքսիդացման, այրման, նեխման և շնչառության պատճառով, բույսերը վերականգնում են լուսասինթեզով: Նրանք նույնպես շնչում են, սակայն դա տեղի է ունենում օրվա միայն մութ ժամերին՝ գիշերը:Թթվածնի հետ նյութերի փոխազդեցությունը կոչվում է օքսիդացում: Օքսիդացման ռեակցիաներ են այրումը, շնչառությունը, մետաղների ժանգոտումը, բույսերի մնացորդների փտումը և այլն:Այրումն ուղեկցվում է ջերմության և լույսի անջատմամբ: Այրվում են փայտը, ածուխը, թուղթը, բնական գազը, նավթը և այլն: Կենսաքիմիական շարժընթացներում տեղի է ունենում դանդաղ օքսիդացում, որի ժամանակ թթվածնի հետ նյութի փոխազդեցությունն ընթանում է դանդաղ, ջերմությունն անջատվում է աստիճանաբար՝ առանց լույսի անջատման: Դանդաղ օքսիդացում են, օրինակ, խաղողաշաքարի (գլյուկոզի) օքսիդացումն օրգանիզմում, բույսերի մնացորդների փտումը, շնչառությունը, լուսասինթեզը, երկաթի ժանգոտումը խոնավ օդում:Տեխնիկայում թթվածինը ստանում են հեղուկ օդի կոտորակային թորմամբ և ջրի էլեկտրոլիզով:

Առաջադրանքներ

Առաջադրանք 1) Լուծեք երկքառակուսային հավասարումը.

ա) x⁴ – 29x² + 100 = 0

y² – 29y + 100 = 0

D = 841 – 400 = 441

y (x) = 29 + 21 / 2 = 25, y (x) = 29 – 21 / 2 = 4

Պատ ՝ x₁ = -5, x₂ = 5, x₃ = -2, x₄ = 2

բ) 4x⁴ – 5x² + 1=0

4y² – 5y + 1 = 0

D = 25 – 16 = 9

y (x) = 5 + 3 / 8 = 1

y (x) = 5 – 3 / 8 = 1/4 = 0,25

Պատ ՝ x₁ = 1, x₂ = -1, x₃ = – 0,5, x₄ = 0,5

գ) 2x⁴ – 19x² + 9 = 0

2y² – 19y + 9 = 0

D = 361 – 72 = 289

y (x) = 19 + 17 / 4 = 9

y (x) = 19 – 17 / 4 = 0,5

x₁ = -3, x₂ = 3, x₃ = – 0,5, x₄ = 0,5

դ) x⁴ + 2x² – 80 = 0

x² = y

y² + 2y – 80 = 0

D = 4 + 320 = 324

y (x) = (-2 + 18) / 2 = 8

y (x) = (-2 – 18) / 2 = – 10

x² = 8, x² = – 10 (դատարկ բազմություն)

Առաջադրանք 2) Լուծեք երկքառակուսային հավասարումը

ա)  (x² + x)² – 5(x² + x) + 6 = 0 

(x² + x) = y  

y² – 5y + 6 = 0

D = 25 – 24 = 1

y = (5 + 1) / 2 = 3

y = (5 – 1) / 2 = 2 

(x² + x) = 3

(x² + x) = 2

x² + x – 3 = 0

x² + x – 2 = 0


բ) (x² – x)² – (x² – x) + 12 = 0       

 y² – y + 12 = 0

D = 1 – 48 = – 47 

D < 0,   հավասարումը լուծում չունի

գ) * x⁵ + x⁴ – 6x³ – 6x² + 5x + 5 = 0

x⁴ (x + 1) – 6x² (x + 1) + 5 (x + 1) = 0

(x + 1) (x⁴ – 6x² + 5) = 0

(x + 1) (y² – 6y + 5) = 0

D = 36 – 20 = 16

y (x) = 6 + 4 / 2 = 5

y (x) = 6 – 4 / 2 = 1

x₁ = ±1

x₂ = ±√5

Վերլուծական աշխատանք

Ե՛կեք կատարենք ուսումնասիրություն և հասկանանք թե “Ինչո՞ւ է լռում ՄԱԿը”։

Նախ և առաջ եկեք հասկանանք, թե որոնք են ՄԱԿ֊ի հիմնական գործառույթներն ու նպատակները՝ ըստ իրենց կանոնադրության։

ՄԱԿ-ի նպատակներն են.

1. Պահպանել միջազգային խաղաղությունն ու անվտանգությունը և այդ նպատակով արդյունավետ համախմբված միջոցներ ձեռնարկել՝ կանխելու և վերացնելու խաղաղության սպառնալիքները, ինչպես նաև ճնշելու ագրեսիայի կամ խաղաղությունը խախտող այլ գործողությունները, և խաղաղ միջոցներով, արդարության և միջազգային իրավունքի սկզբունքների հիման վրա հասնելու միջազգային վեճերի կամ խաղաղության համար վտանգավոր իրավիճակների շտկմանը կամ կարգավորմանը:

2.Զարգացնել ազգերի բարեկամական հարաբերություններ՝ հիմնված ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման սկզբունքի հարգանքի վրա և այլ համապատասխան միջոցներ ձեռնարկել հանուն համընդհանուր խաղաղության ամրապնդման:

3. Իրականացնել միջազգային համագործակցություն տնտեսական, սոցիալական, մշակութային կամ մարդասիրական բնույթի միջազգային խնդիրների լուծման, ինչպես նաև բոլորի համար մարդու իրավունքների և հիմնական ազատությունների նկատմամբ
հարգանքի տարածման և քաջալերման գործում՝ անկախ ցեղից, սեռից, լեզվից կամ
դավանանքից, և

4. Դառնալ ազգերի գործողությունների համաձայնեցման կենտրոն այդ ընդհանուր նպատակներն իրագործելու ճանապարհին:

Իսկ հիմա հասկանանք, թե ինչ ակնկալիքներ ունի հայ ժողովուրդը։ Մեզ հետաքրքիր է, թե ինչու է լռում ՄԱԿ֊ը։ Հենց այս պահի դրությամբ խախտվում են ՄԱԿի կանոնադրության նշված բոլոր կետերը։ Իսկ արդյոք ինչ որ բան ձեռնարկվե՞լ է ՄԱԿ֊ի կողմից։ Ուսումնասիրելով ՄԱԿ֊ի այժմյան գործունեությունը, կարելի է ասել, որ ՄԱԿ֊ը ոչ մի լուրջ քայլի դեռ չի գնացել։ Հաշվի առնելով, որ այժմ 21֊րդ դարն է, կարելի է եզրակացնել, որ այդ ամենի հիմքում շահն է, անարդարությունը։

Ահա, թե ինչու է հայ ժողովրդի մի մասը դժվարությամբ հետևում օրհենքներին, քանի որ ամենուրեք անարդարություն է և դեռ ժողովրդից պահանջվում է պահպանել օրենքները։ Միայն կոչեր և կոչեր, թեև այդ կոչերն էլ ապարդյուն են: ՄԱԿ֊ը լռում է, որովհետև գուցե այն իր շահն է։ Վերջերս ՄԱԿ – ը բանաձև պետք է ընդուներ, որն արգելելու էր երրորդ երկրի անմիջական մասնակցությունը պատերազմին, ահաբեկիչների ներգրավումը և այլն, սակայն բանաձևի ընդունումը տապալվել է։

Վերջերս կազմակերպվել է ակցիա «Ինչու է լռում ՄԱԿ֊ ը» խորագրով։ Բայց ինչպես տեսնում եք չկա ոչ մի արդյունք։ Արդեն մեկ ամսից ավել է, ինչ մենք չենք ապրում, մենք ուղղակի գոյատևում ենք և այդ ամենի մեղավորը աշխարհն է, օրինապահ մարմինները, կազմակերպությունները, որոնք պետք է զբաղվեն այդ հարցով։ Բայց կարծում եմ դեռ օգնություն պետք չէ սպասել ՄԱԿ֊ից։