Ֆիլմի սկզբում խոսվում էր Վահան Տերյանի երազած հոգևոր Հայաստանի մասին։ Այդ հատվածից կառանձնացնեմ այս տողերը՝ «Ազգ կազմելու ցանկություն և կամք ունեցող ամեն մի ժողովուրդ անդադար պիտի ստեղծի այն արժեքները, որոնք նրա ինքնության առհավատչյաներն են։»Ֆիլմի հաջորդ հատվածը Տերյանի և իր կին Անահիտի դեպի Տաշկենտ ուղևորության մասին էր։ Ներկայացվեց պատմություն, որը ցույց տվեց Տերյանի կյանքն իր ծանր հիվանդության պայմաններում։Ընտանիքի ջերմությունը Տերյանին կենդանացնում է, ինչի շնորհիվ նա կրկին սկսում է գրել՝ Անահիտի օգնությամբ։ Սակայն, երբ Տերյանի առողջությունը կրկին վատացավ և արդեն պարզ էր, որ վերջն է, նա Անահիտին ասում էր՝ «Ինչ ուզում ես արա, մենակ թե փրկիր ինձ, փրկի՜ր․․․»Ճանապարհին նրա առողջական վիճակն էլ ավելի է վատանում և նրա կին Անահիտը առաջարկում է փոխել ուղևորության կետը։ Նա առաջարկում է գնալ իր ընկերների՝ Օհանյանների տուն, որը գտնվում էր Օրենբուրգում։Այս ֆիլմում ինձ շատ դուր եկավ այն, թե ինչպես էին համադրել պատմության սյուժեն և Տերյանի բանաստեղծությունները։ Տերյանը հայրենասեր մարդ էր, ով ամեն կերպ փորձում էր փրկել իր ժողովուրդը և այն, ինչը նա ստեղծել է մենք պարտավոր ենք պահպանել․․․
Месяц: Февраль 2021
1991 թ․Հայաստանում
Ազատագրական պայքարի զինված փուլը
1991 թ․ արցախահայության համար շատ բարդ և ծանր տարի էր։ Շրջափակման պատճառով հիմնովին խաթարվել էր մարզի տնտեսական գործունեությունը։ Օգտվելով այս վիճակից՝ Մոսկվան և Բաքուն ավելի էին ուժեղացնում ճնշումներն ու բռնարարքները։Խիստ մտահոգիչ էր Հյուսիսային Արցախի ճակատագիրը։ Դատարկվել էին Ադրբեջանական ԽՍՀ Գետաբեկի Թովուզ, Շամխորի և Դաշքեսանի շրջանների հայկական գյուղերը։ Հերթը հասել էր Շահումյանի և Խանլարի շրջաններին։ Հյուսիսային և Հարավային Արցախի հայաթափության համար 1991 թ․ Մոսկվայում մշակվեց «Կոլցո» ռազմական գործողության ծրագիրը։ Այն սկսեց իրականացվել ապրիլին։ Ադրբեջանի հատուկ ջոկատայինները և նրանց միացած խորհրդային զորամասերն ապրիլի 18-22-ին զենքի տարբեր տեսակներից սկսեցին գնդակոծել Գետաշեն գյուղը։ Գյուղ ներխուժած զինվորականներին ուղեկցում էին ադրբեջանցի օմօնականները, որոնք դաժան հաշվեհարդար էին տեսնում գյուղի հայ բնակչության հետ։ Նրանց դեմ գետաշենցիների հերոսական պայքարը գկխավորում էր Թաթուլ Կրպեյանը։
Դրությունն արդեն օրհասական էր դառնում։ Անհավասար մարտերում զոհվեցին Թաթուլ Կրպեյանը, Արթուր Կարապետյանը, Մարտունաշենի պաշտպանության ղեկավար Սիմոն Աչիքգյոզյանը և ուրիշներ։
1991 թ․ Մայիսի 7-ին Գետաշենի շուրջ երեք հազար կին, երեխա, ծեր ռազմական ուղղաթիռներով տարհանվում են։ Գյուղի գրեթե բոլոր ինքնապաշտպանները տեղափոխվում են Շահումյանի շրջան։ Ընդհանուր առմամբ բռնի տեղահանվել են միայն վերոնշյալ բոլոր շրջանների 24 գյուղերի բազմահազար հայ բնակիչներ։
Ստացվում է, որ մայիսյան օրերին Ադրբեջանի կողմից հայ բնակչությանը պարտադրվեց պատերազմ։ 1991 թ․ հուլիսին Ստեփանակերտում ստեղծվեցին ինքնապաշտպանության ընդհատակյա կոմիտե և ինքնապաշտպանության ուժերի շտաբ։ Մարզի բոլոր շրջաններում կազմակերպվեցին զինված ջոկատներ։ 1991 թ․ օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանի Գերագույն խորհուրդը հռչակագիր ընդունեց «անկախության վերականգնման մասին», երկիրը հռչակեց 1918-1920 թթ․ Ադրբեջանական ժողովրդավարական Հանրապետության իրավահաջորդ՝ վերջինիս սահմաններում։ Դա նշանակում էր, որ նա դուրս է գալիս ԽՍՀՄ կազմից, և որ նրա կազմում չէր կարող լինել Լեռնային Ղարաբաղը։
Օգտագործելով հարմար պահը՝ ժողովրդական պատգամավորների Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նստաշրջանը 1991 թ․ սեպտեմբերի 2-ին Ստեփանակերտում կայացրեց «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման և նրա պետական իշխանության ու կառավարման ժամանակավոր մարմինների ձևավորման վերաբերյալ հռչակագիր ընդունելու մասին» պատմական որոշումը։ Այդպես հիմնվեց անկախ հայկական պետություն՝ Լեռնային Ղարբաղի Հանրապետությունը։
Հայաստանի անկախացում
1990 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ գերագույն խորհուրդը ընդունել է Հայաստանի անկախության հռչակագիրը, որտեղ նշված էր, որ ՀԽՍՀ-ն կազմալուծվում է և ձևավորվում է նոր պետություն՝ Հայաստանի Հանրապետությունը: 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին հայ ժողովուրդը անկախության հանրաքվեի ժամանակ կողմ է քվեարկել ԽՍՀՄ կազմից դուրս գալու օգտին: 1991 թվականի նոյեմբերին Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրվել է ՀՀ առաջին նախագահ: 1991 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Հայաստանի Հանրապետությունը միացել է Անկախ Պետությունների Համագործակցությանը (ԱՊՀ): Հայաստանը լիակատար անկախություն է ձեռքբերել նույն տարվա դեկտեմբերի 26-ին՝ ԽՍՀՄ կազմալուծման արդյունքում։
ՀՀ-ի և Մոլդովայի բնակչությունը. Համեմատում
Այսօր կուսումնասիրենք Մոլդովայի և Հայաստանի բնակչությունը, կհամեմատենք:
Բնակչությունը.
Մոլդովայի բնակչությունը մոտավորապես 45-50%-ով ավելի Հայաստանի բնակչությունից, այն կազմում է 4,033,963, իսկ Հայաստանի բնակչությունը կազմում է՝ 2,963,243: Մոլոդվայի բնակչությունը տարեկան պակասում է -0.23 %-ով, իսկ Հայաստանի բնակչությունը ավելանում է 0.19 %-ով: Այսինքն տարեկան Մոլդովայում պակասում է 9300 մարդ, իսկ Հայաստանում ավելանում է 5,512 մարդ: Հիմա պարզենք, թե ք/կմ վրա քանի մարդ է ապրում: Մոլդովայում մեկ ք/կմ վրա ապրում է 123 մարդ, իսկ Հայստանում՝ 104: Այսինքն կարելի է եզրակացնել, որ Մոլդովայում մեկ ք/կ-ը ավելի խիտ բնակեցված է, քան Հայաստանում:
Մոլդովայից տարեկան գաղթում է 1,387 մարդ, որը բավականին քիչ ցուցանիշ է՝ համեմատած Հայաստանի հետ, քանի որ Հայաստանից տարեկան գաղթում է 4998 մարդ: Մոլդովայում ծնելիության մակարդակը 1.3 է, իսկ Հայաստանում` 1.8:
Միջին տարիքը. Մոլդովայում` 38, Հայաստանում՝ 35:
Մոլդովայի բնակչության 43%-ը ապրում է քաղաքում, իսկ Հայաստանում քաղաքում է ապրում բնակչության 63%-ը: Ակնհայտ է, որ Հայաստանում գերկշռում են քաղաքացիները, իսկ Մոլդովայում գերակշռում են գյուղերում ապրողները: Մոլդովան կազմում է աշխարհի 0.05%-ը, իսկ Հայաստանը՝ 0.04%:
Հանրահաշիվ․ խնդիրներ
1. Արամը ժամը 9-ին տանից դուրս եկավ և շարժվեց դեպի գրադարան 6կմ/ժ արագությամբ: Հասնելով գրադարան՝ նա անմիջապես հետ վերադարձավ դեպի տուն՝ չփոխելով իր արագությունը: Ժամը 12- ին Արամին դեռ 2կմ կար տուն հասնելուն: Տնից քանի՞ կմ հեռավորության վրա է գտնվում գրադարանը:
3*6=18
18+2=20
20:2=10
Պատ․՝ 10 կմ։
2. Արամը, Նարեն և Վարդանը գնեցին գիրք: Արամը վճարեց գրքի գնի 60 տոկոսը, Նարեն մնացածի 40 տոկոսը, իսկ Վարդանը մնացած 30 դրամը: Ի՞նչ արժե գիրքը:
Պատ․՝125։
3.ԱԱԱԱ + ԲԲԲ + ԳԳ + Դ=2030: Գտնել Ա∙Բ∙Գ∙Դ արտադրյալը: (Ա-ն,Բ-ն,Գ-ն,Դ-ն թվանշաններ են):
1111+888+22+9=2030
4. A կետից հակառակ ուղղություններով միաժամանակ դուրս եկան հետիոտնը և հեծանվորդը: Տասը րոպե հետո հեծանվորդը անմիջապես շրջվեց և սկսեց շարժվել հետիոտնի ուղղությամբ: A-ից դուրս գալուց քանի՞ րոպե հետո նրանք կհանդիպեն, եթե հեծանվորդի արագությունը երկու անգամ մեծ է հետիոտնի արագությունից:
Պատ․՝ 40 րոպե։
Զապել Եսայան. Իրավունք
Զապել Եսայան՝
Գրող, թարգմանիչ, հրապարակագիր
1878- 1943, Կ. Պոլիս, Թուրքիա
«Կինը աշխարհ չէ եկած մինակ հաճելի ըլլալու համար։ Կինը եկած
է իր խելքը, մտային, բարոյական և ֆիզիքական յատկութիւնները
զարգացնելու համար։ Ինքզինքնին յարգող բոլոր կիներուն իտէալը
միայն հաճելի ըլլալը պետք չէ ըլլայ, այլ երկրիս վրայ գործօն
բարերար տարր մը դառնալը։»
Կենսագրություն
Զապել Եսայանը ծնվել է 1878 թվականի փետրվարի 4-ին Կ․ Պոլսի Սկյուտար թաղամասում։ Նախ ուսանել է մասնավոր դպրոցում, ապա սովորել ու ավարտել է Սկյուտարի Սուրբ Խաչ վարժարանը: 1892 թվականին մեկ տարի աշակերտել է Արշակ Չոպանյանին: 1895 թվականի դեկտեմբերին մեկնել է Փարիզ, որտեղ մասնակցել է Լուսինյանի բառարանի կազմմանը իբրև խմբագիր-սրբագրիչ, ունկնդրել Սորբոնի համալսարանի և Կոլեջ դը Ֆրանսի դասընթացները (գրականության ու փիլիսոփայության ճյուղերը):
1900 թվականին Զապելն ամուսնացել է նկարիչ Տիգրան Եսայանի (1874–1921) հետ: Փարիզում աշխատակցել է հայկական և ֆրանսիական պարբերականների, հայերեն ու ֆրանսերեն լեզուներով գրել է բազմաթիվ հոդվածներ, արձակ քերթվածներ, պատմվածքներ, վիպակներ, կատարել թարգմանություններ: Ֆրանսիական ու արևմտաեվրոպական, ռուս մշակույթի և գրականության, անտիկ աշխարհի արվեստի քաջ գիտակ, գրական հասարակայնության կողմից ճանաչված ու սիրված Զապել Եսայանը 1902 թվականին վերադարձել է Կ. Պոլիս և շարունակել ստեղծագործական, գրական-հասարակական բեղմնավոր գործունեությունը:
1905 թվականին՝ սուլթան Աբդուլ Համիդի դեմ կատարված մահափորձից հետո, սկսվում է սոցիալական, ազգային-քաղաքական ճնշման, հալածանքների շրջան, և նա ստիպված մեկնում է Փարիզ ու այնտեղ ապրում մինչև 1908 թվականը՝ օսմանյան սահմանադրության հռչակումը: 1905-1907 թվականներին Զ. Եսայանը հրատարակում է «Սկյուտարի վերջալույսներ», «Կեղծ հանճարները», «Հլուները և ըմբոստները» ու «Շնորհքով մարդիկ» վիպակները:
1916 թվական
Հարավային Կովկասում՝ Բաքվում ու Թիֆլիսում, Զապել Եսայանը լայնորեն շփվել է հայ հասարակայնության հետ, հանդես է եկել արևմտահայ գրողների և գրականության, արևմտահայության նկատմամբ կիրառվող հալածանքների շուրջ զեկուցումներով ու դասախոսություններով, գրել է հոդվածներ: Այսպես, 1916 թվականի փետրվարի 6-ին Թիֆլիսի քաղաքային ժողովարանի դահլիճում՝ Հովհաննես Թումանյանի նախագահությամբ, դասախոսություն է կարդացել «Հայկական վերջին հալածանքները Կ. Պոլսո մեջ» վերնագրով, իսկ մարտի 12-ին Բաքվում՝ «Հայ գրասերների ընկերության» հրավերով Հասարակական ժողովարանում՝ Հովհաննես Հովհաննիսյանի նախագահությամբ, ժամանակակից արևմտահայ գրականության և գրողների մասին։ Այնուհետև Մոսկվայի Հայկական կոմիտեի հրավերով Զ. Եսայանը մեկնում է Պետրոգրադ և Մոսկվա, որտեղ կազմակերպում է հայ որբերի ու գաղթականների օգտին կատարվելիք հանգանակության գործը և ներկայացնում հայկական կոտորածների իրական պատկերը: Ապրիլի 4-ին Պետրոգրադում նա հանդես է գալիս դասախոսությամբ: Այդ մասին «Արև» թերթում՝ «Զապել Եսայանի դասախոսությունը Պետրոգրադում» վերնագրի տակ, կարդում ենք.
1933 թվականին գրողի տեղափոխությունը Խորհրդային Հայաստան ճակատագրական եղավ. աշխատանքի հրավեր ստացավ Երեւանի պետական համալսարանից։ Ժամանակաշրջանը համընկավ ստալինյան բռնապետության տարիներին։ 1936 թվականին գրողների միությունում իր ելույթին հաջորդում է այդ տարիներին զանգվածային դարձած չարագուշակ երեւույթը՝ չսպասված ժամին դռան թակոցը, ապա եւ ձերբակալությունը։ Բաքվի բանտից գրողի գրած նամակները խոսուն են՝ նույն տոկուն, խիզախ կեցվածքը։ Նրա կյանքի դրամատիկական ավարտը՝ ողբերգական մահվան հանգամանքները մինչ այժմ անհայտ են։
Կանանց իրավունքները, ֆեմինիզմ
Կանանց իրավունքները
Կանանց իրավունքներ, ամբողջ աշխարհի կանանց ու աղջիկներին վերագրվող իրավունքներ ու իրավասություններ, որոնք հիմք են հանդիսացել 19-րդ դարում կանանց իրավունքների շարժման ու 20-րդ դարում ֆեմինիստական շարժման համար։ Որոշ երկրներում այս իրավունքներն ամրագրված են օրենքով, տեղական սովորույթներով ու վարվեցողությամբ, մինչդեռ այլ երկրներում դրանք անտեսված ու ճնշված են։ Մարդու իրավունքների ավելի ընդգրկուն պատկերացումներից տարբերվում են տղամարդկանց ու տղաների օգտին պատմական ու ավանդական կողմնակալության դեմ պահանջով, որն ուղղված է կանանց ու աղջիկների կողմից իրենց իրավունքներին տեր կանգնելուն։ Կանանց իրավունքներին առնչվող թեմաներն են՝ մարմնական ամբողջականության ու ինքնուրույնության իրավունքը, սեռական բռնությունից զերծ լինելու իրավունքը, կանանց ընտրական իրավունքը, պետական պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքը, իրավական պայմանագրեր կնքելու իրավունքը, ընտանեկան իրավունքը, աշխատելու իրավունքը, արդար աշխատավարձի իրավունքը, վերարտադրողական իրավունքները, սեփականության իրավունքը և կրթություն ստանալու իրավունքը։ ՄԱԿ-ի համակարգում գործում են կանանց քաղաքական իրավունքների մասին կոնվենցիա (1954 թվականից), ամուսնացած կնոջ քաղաքացիության մասին կոնվենցիա (1958 թվականից), կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին կոնվենցիա (1981 թվականից) և դրան կից ֆակուլտատիվ արձանագրություն (2000 թվականից): ԻՀԿ համակարգում գործում են կանանց քաղաքական իրավունքների մասին կոնվենցիա (1954 թվականից), կանանց քաղաքացիական իրավունքների մասին կոնվենցիա և կանանց դեմ բռնության վերացման մասին կոնվենցիա (1995 թվականից), Աֆրոմիության համակարգում՝ «Մապուտուի արձանագրությունը» կանանց իրավունքների մասին (2005 թվականից)՝ Մարդու և ժողովուրդների իրավունքների Աֆրիկյան խարտիայի նկատմամբ։ ՄԱԿ-ի կոնվենցիաների շարքում սեռերի իրավահավասարությանը նվիրված է № 100 կոնվենցիան (ուժի մեջ է 1953 թվականից)։ Շատ այլ պայմանագրեր նախատեսում են խտրականություն սեռերի մեջ:
Ֆեմինիզմ
Ֆեմինիզմ, քաղաքական և սոցիալական շարժումների և գաղափարախոսությունների ամբողջություն է, որն ունի մեկ ընդհանուր նպատակ՝ սեռերի համար սահմանել, զարգացնել և հասնել հավասար քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, անձնական և սոցիալական իրավունքների: Ֆեմինիստական շարժման կարևոր նպատակներից է կանանց համար կրթական և մասնագիտական հնարավորությունների հաստատումը, այդ իրավունքների հավասարեցումը տղամարդկանց իրավունքներին։ Ֆեմինիստական շարժման արշավների հիմնական պայքարը կանանց իրավունքների համար է։ Նրանք պայքարում են կանանց ընտրական իրավունքի, կանանց աշխատելու իրավունքի, աշխատավայրում հավասար իրավունքների և հավասարաչափ վարձատրության, սեփականություն ունենալու, կրթություն ստանալու, պայմանագրեր կնքելու, ամուսնության մեջ հավասար իրավունքներ ունենալու, ինչպես նաև հղիությամբ և երեխայի խնամքով պայմանավորված ժամանակավոր անաշխատունակ համարվելու իրավունքի համար։ Ֆեմինիստներն աշխատել և աշխատում են կանանց համար հասանելի դարձնել օրինական ճանապարհով հղիության արհեստական ընդհատումներն և սոցիալական ինտեգրացիան, պաշտպանել կանանց և աղջիկներին բռնաբարություններից, սեռական ոտնձգություններից և ընտանեկան բռնությունից: Հագուստի մեջ փոփոխությունները և ընդունելի ֆիզիկական գործունեությունը հաճախ ֆեմինիստական շարժումների մաս են կազմ։ել
Օրգանիզմի անհատական զարգացում
Օրգանիզմի անհատական զարգացում՝սաղմնային և հետսաղմնային, լրիվ և թերի կերպարանափոխություն, որն է դրնաց կենսաբանական նշանակությունը։
Ուղղակի զարգացում. Այս դեպքում ծնվում կամ ձվի թաղանթներից դուրս է գալիս փոքր չափերով, բայց հասուն օրգանիզմին հատուկ բոլոր օրգաներնն ունեցող առանձնյակ, որը զարգացման հետսաղմնային փուլում չափերով մեծանում, աճում է և սեռահասուն դառնում: Հետսաղմնային ուղղակի զարգացում ունեն սողունները, թռչուները, կաթնասունները…
Անուղղակի զարգացում. Կերպարանափոխությամբ ուղեկցվող հետսաղմնային զարգացման դեպքում ձվից դուրս է գալիս թրթուրը, որը սովորաբար ավելի պարզ կառուցվածք ունի, քան հասուն առանձնյանկը: Թրթուրային վիճակից հասուն վիճակի անցման ժամանակ օրգանները քայքայվում, վերանում են, և առաջանում են հասուն օրգանիզմին բնորոշ օրգաններ: Ձու-թրթուր-հասուն կենդանի. Սա հատուկ է կերպարանափոխությամբ զարգացող կենդանիների մի մասին և կոչվում է թերի կերպարանափոխությամբ զարգացում: Բնության մեջ հանդիպում է նաև լրիվ կերպարանափոխություն՝. ձու-թրթուր-հարսնյակ-հասուն կենդանի: Այսպես են զարգանում շատ միջատներ:
Անուղղակի կամ կերպարանափոխությամբ հետսաղմնային զարգացման կենսաբանական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ օնտոգենեզի ընթացքում թրթուրների և հասուն ձևերի միջև գրեթե վերանում է ներտեսակային գոյության կռիվը, ինչը արդյունք է նրանց տարբեր կենսակերպ ունենալու և տարբեր կենսամիջավայրում ապրելու: Միաժամանակ, ոչ ակտիվ կամ մակաբույծ կենսակերպ ունեող կենդանիների ազատ ապրող և ակտիվ կենսակերպ ունեող թրթուրները մեծ դեր ունեն տվյալ տեսակի տարածման, արեալի ընդարձակման առումով:
Աղբյուր՝ Կենսաբանության դասագիրք
Destination B1. Unit 8
A. If the word in bold in each sentence is correct, put a tick. If it is wrong, write the correct word.
1.We first visited China on 2006.- In
2. My birthday is at the second of July. On
3. Let’s meet on five o’clock, shall we?- At
4. School starts again in September.√
5. There’s a party at Emily’s at Saturday.-On
6. What do you want to do on the morning?-In
7. Let’s go and see Grandma on Easter.-At
8. Where do you usually go in Christmas day?-On
B. Complete using on, in or at.
1.There are lots of people in the restaurant.
2. The people who live at number 44 are away on holiday.
3. You should go to the Louvre when you’re in Paris.
4. Gorillas live in forests in Africa and eat fruit.
5. What does that sign on the wall say?
6. What did Ethan say in his letter?
7. Have you heard of the strange statues on Easter Island?
8. Do you really want to spend the whole day on the beach?
C. Look at the pictures and complete the sentences.
1.This photo was taken in winter.
2. We’re at a concert.
3.She’s in the sea.
4. It’s on page 62.
5. It’s in the middle.
6. He’s on an island.
7. It’s on the mountain.
8. They’re at a weeding.
D. Complete using the words in the box.
E. Crircle The correct word.
1.I’m metting Andyt at/on the cinema in a hour.
2. Have you seen the new building at/in front of the school?
3. My new job starts in/on the first day of August.
4. We’re going to Martin’s to see their new baby in/on Wednesday evening.
5. See if there are any tomatoes at/in the fridge, will you?
6. We’ll all have computers connected to our brains at/in the future.
7. I don’t feel like playing chess at/on the moment.
8. I think there’s someone at/in the door. I’ll go and check.
F. Write one word in each gap.
1.to
2. in
3. in
4. to
5. at
6. to
7. at
8. at
9. at
10. at
11. in
Բառարանի Ընթերցման Ֆլեշմոբ
Լուռ է գիշերը։ Սառույց է ու ձյուն…
Պաղ լռությունը մռայլ է ու չար.
— Զարթիր, ըղձալի գարնան շառաչյուն,
— Պայթիր, փոթորիկ, կարող ու պայծառ։
Լուռ է երկիրը։ Երկինքը ամպոտ.
Մեկը թախծագին նայում է հեռուն,
Մեկը կանչում է՝ «Զարթի՛ր, առավոտ»,
Ու շղթաներով աղմուկ է հանում… —
Ու մի արձագանք… գիշեր է ու ձյուն…
Հանգիստ ննջում է մռայլ շրջական,
— Շողա, վրեժի մահաբեր դաշույն
— Հնչիր, փոթորիկ ժողովրդական…
Մեկը — Միակ,եզակի.
Կանչել — Ձայն տալ.
Զարթիր — Տե՛ս.
Առավոտ — Ցերեկվա սկիզբը
Շղթաներ — Միմյանց հաջորդող միատեսակ առարկաների շարք:
Աղմուկ — Գոռում-գոչում
Հանել — Մի բան ներսից դուրս բերել
Մի — մեկ
Արձագանք — Ձայնի անդրադարձումը՝ հետադարձ կրկնությունը:
Հանգիստ — Հոգեկան անդորրություն՝ խաղաղություն
Ննջել — Թեթևակի քնել
Մռայլ — Միգապատ, միգամած, ամպամած
Շրջական — Շրջիկ
Շողա -Շողերով փայլել
Վրեժ — Կանխամտածված չարիք
Մահաբեր — Մահ բերող՝ պատճառող, սպանիչ:
Դաշույն -Երկսայրի սրածայր փոքրիկ թուր:
Հնչիր — Ձայն արձակել՝ հանել:
Փոթորիկ — Շատ ուժգին՝ հաճախ հողմախառն կամ ձյունախառն քամի, որ երբեմն մեծամեծ ավերածություններ Է պատճառում:
Ժողովրդական — Ժողովրդին հատուկ՝ վերաբերող, ժողովրդի: Ժողովրդական հավատալիքներ:
Լուռ-1. Լռած, լռող, չխոսող, ձայն չհանող, 2. Որտեղ լռություն Է տիրում՝ ձայն չի լսվում:
Է-էական
Գիշեր-1. Օրվա մի մասը մայրամուտից մինչև լուսաբաց: 2. (փոխաբերական) Խավար, մռայլություն, տխրություն:
Սառույց-1. Սառելով կարծր վիճակի փոխարկված ջուր: 2. Սառած ջրից գոյացած համատարած շերտ՝ զանգված: Արկտիկական սառույց:
Ու-շաղկապ
Ձյուն-1. Մթնոլորտային տեղում՝ սպիտակ աստղաձև փաթիլների ձևով:2 Այդ տեղումների համատարած զանգվածի ծածկույթը երկրի վրա:
Պաղ-1. Ցուրտ, սառն:2. Սառն, անհամակիր, անտարբեր:
Լռություն-1. Լռելը:2. Լուռ լինելը:
Մռայլ-1. [ածական] Միգապատ, միգամած, ամպամած: Մռայլ եղանակ:2. Մութ, մթին, խավար: Մռայլ գիշեր՝ զնդան:
չար-1. Ոչ բարի, չարությամբ լցված, չարիք գործելու հատկություն ունեցող: Չար մարդ:2. Չարություն պարունակող, չարիք արտահայտող: Չար ժպիտ՝ հայացք:
Զարթիր-զարթել, տես
ըղձալի-տենչալի, փափագելի, ցակալի
Գարնան-1. Տարվա չորս եղանակներից մեկը՝ մարտի 21 -ից մինչև հունիսի 21-ը:2. (փոխաբերական) Բարեխառն՝ ախորժելի եղանակ:
Շառաչյուն-1. Աղմկալից ձայն, դղրդոց, թնդյուն, հռնդյուն, մեքենաների՝ ուժգին հոսանքով ջրի՝ անիվների՝ շարժիչների ևն հանած ձայները:2. Շառաչելը:
Պայթիր-
փոթորիկ-1. Շատ ուժգին՝ հաճախ հողմախառն կամ ձյունախառն քամի, որ երբեմն մեծամեծ ավերածություններ Է պատճառում:2. (փոխաբերական) Հասարակական կյանքի խոշոր հուզում՝ խռովություն՝ տակնուվրայություն:
կարող-1. Կարողացող, ձեռնհաս, ընդունակ:. Հզոր, զորեղ:
պայծառ- 1. Վառ լույս արձակող, վառ լույսով փայլող: Պայծառ էլեկտրալամպ՝ արեգակ:
2. Վառ, ուժեղ՝ ամբողջապես լուսավորող՝ ցոլացնող: Պայծառ լույս՝ լուսավորություն:
Քառակուսային եռանդամ
1․Որոշի՛ր քառակուսային եռանդամի ավագ և միջին անդամների գործակիցներն
ու ազատ անդամը
ax² +bx+c
x²+6x+8 ,
-x²-5x+7 ,
3-2x²-x =-2x²-x+3 7-6x²=-6x² +7
2.Գտի՛ր 3x²-7x+8 եռանդամի արժեքը,երբ
x=2 , x=-1 , x=1/3 , x=-2/3
3 2²-7*2+8 = 12-14+8 =6
3*1+7+8=18
⅓ -7/3+8=6
4/3 +14/3+8= 14
3.Ներկայացրու՛ քառակուսային եռանդամի տեսքով
ա․(x+2)²-3=x²+4x+4-3= x²+4x+1
(2x-1)²+5 = 4x²-4x+1+5=4x²-4x+6
-5(x-2)²+7 =-5(x²-4x+4)+7=-5x²+20x-20+7=-5x²+20x-13
4․Քառակուսային եռանդամից առանձնացրու երկանդամի քառակուսի
x²+4x+7 = (x+2)²+3
x²-6x+1= (x-3)²-8
y²+10y-7=(y+5)²-32
y²-30y+9= (y-15)²-216
-y²-y+5 =-1(y²+y-5)=-1[(y+0,5)²-5,25]
0,25+ x =-5
x= -5-0,25
x=-5,25
5.Երկու բնական թվերի արտադրյալը հավասար է 198-ի։Գտի՛ր այդ թվերը,եթե հայտնի է,որ այդ թվերից մեկը 7-ով մեծ է մյուսից։
x, x+7
x*(x+7)=198
x2+7x-198=0
D= 49+792=841
x=(-7+29)/2=11
x=(-7-29)/2=-18
Պատ.`11, 18
6.Գտի՛ր երեք հաջորդական թվեր,որոնց քառակուսիների գումարը հավասար է 590-ի ։
Պատ․՝ 13, 14, 15։
Լևոն Սողոմոնյան 